سفارش مىكنم . سپس خداوند كلمهء « واحدة » را با عبارت بعدى تفسير و بيان مىكند و مىفرمايد :
أَنْ تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنى وَ فُرادى
و بنا بر اين جمله عطف بيان براى « واحدة » است .
مقصود از « قيام » يا به پا خاستن و متفرّق شدن از مجلس پيامبر است و يا مقصود آمادگى و اقدام با همّت و كوشش براى انجام كارى است ، نه ايستادن روى دو پا . و معناى آيهء شريفه اين است كه من شما را به يك امرى سفارش مىكنم كه اگر آن را به جاى آريد به حقّ مىرسيد . و آن قيام دو نفر دو نفر يا يكى يكى با نيّت خالص براى خداوند است . آن گاه در امر محمّد صلّى اللَّه عليه و آله و آنچه را كه آورده است و آنچه را كه مىگويد ، از روى انصاف و عدالت بدون عناد و مكابره ، بينديشيد و تدبّر كنيد .
ما بِصاحِبِكُمْ مِنْ جِنَّةٍ
؛ مقصود از اين عبارت اين است كه چنين امر مهم و عظيمى را كه اصلاح دنيا و آخرت به آن بستگى دارد هيچ كس در آن اقدام نمىكند به جز دو نفر : يكى ديوانهاى كه از هيچ چيز باك نداشته باشد و در صورتى كه از آوردن دليل و حجّت بر دعواى خود ناتوان باشد از رسوايى آن شرمنده نشود . و ديگر شخص عاقل و كاملى كه به پيامبرى برگزيده مىشود و از جانب خدا به آيات و حجّتها و معجزهها تأييد و تقويت مىگردد ، و شما مىدانيد كه محمّد صلّى اللَّه عليه و آله نه تنها هيچ جنونى ندارد ، بلكه مىدانيد كه عاقلترين و راستگوترين مردم و جامعترين آنها در صفتهاى نيك است .
حرف « ما » در عبارت
« ما بِصاحِبِكُمْ »
نافيه است و به خاطر اين كه خداوند مىخواهد راه دقّت نظر در امر پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله را نشان دهد ، كلام استينافى است . و رواست كه عبارت در تقدير چنين باشد ، ثم تتفكروا فتعلموا ما بصاحبكم من جنة . و رواست كه « ما » حرف استفهام باشد به اين معنا كه چه چيزى از جنون در او يافت مىشود ؟ و آيا شما از زمان كودكى تا زمان بعثتش نشانهاى در او ديديد كه با مقام نبوّتش منافات داشته باشد ؟