ترجمه :
كافران گفتند : ما هرگز به اين قرآن و كتابهاى ديگرى كه پيش از آن بوده ، ايمان نخواهيم آورد . و اگر هنگامى كه آن ستمكاران را در پيشگاه خداوند ، باز داشتهاند ، مشاهده كنى ( تعجّب مىكنى ) در حالى كه هر كدام گناه خود را به گردن ديگرى مىاندازد ، ضعيفان به مستكبران مىگويند : اگر شما نبوديد بىترديد ما به خدا ايمان مىآورديم . ( 31 )
ولى مستكبران به مستضعفان پاسخ مىدهند : آيا پس از آن كه از طرف خدا راه هدايت به شما نشان داده شد باز هم ما شما را از هدايت بازداشتيم ( هرگز چنين نيست ) بلكه خود شما مردم تبهكار بوديد ( 32 )
باز مستضعفان به مستكبران گويند : وسوسههاى فريبكارانهء شما در شب و روز ما را گمراه كرد هنگامى كه به ما دستور مىداديد كه به خدا كافر شويم و شريكهاى براى او قرار دهيم . و چون عذاب الهى را مشاهده كنند ، ندامت خود را كتمان كنند و ما غل و زنجير به گردن كافران مىنهيم ، آيا جز آنچه انجام دادند به آنها كيفر داده مىشود ( 33 )
و ما هيچ رسولى را براى انذار در ديارى نفرستاديم مگر اين كه ثروتمندان عيّاش گفتند : ما به رسالت شما كافريم . ( 34 )
و گفتند كه اموال و فرزندان ما از شما بيشتر است و ما هرگز عذاب نخواهيم شد . ( 35 )
تفسير :
وَ لا بِالَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ
؛ مقصود كتابهايى است كه پيش از اسلام و قرآن از جانب خداوند فرستاده شده است . ( مانند تورات و انجيل ) و برخى گويند : منظور روز قيامت است ؛ معناى آيهء شريفه اين است كه كافران منكر بودند كه قرآن از طرف خداوند است و اين كه واقعا روز آخرت و پاداش و كيفرى وجود دارد .
سپس خداى سبحان از عاقبت كار آنها خبر مىدهد و مىفرمايد :
وَ لَوْ تَرى إِذِ الظَّالِمُونَ مَوْقُوفُونَ عِنْدَ رَبِّهِمْ
؛ اى محمّد صلّى اللَّه عليه و آله يا اى شنونده اگر موقعيت و موقف كافران را در آخرت ببينى در حالى كه ميان خودشان به نزاع و