تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير جوامع الجامع (فارسى) — صفحة 171

مساهمون:

ص١٧١
كه ما مرگ را بر سليمان مقرّر كرديم ، هيچ كس جنّيان را از مرگ سليمان آگاه نكرد . مگر « موريانه » كه عصاى سليمان را خورد . واژهء « منسأة » به معناى عصا يا چوب بزرگى است كه چوپانان به آن گوسفندان را مىرانند . و از مادهء : نسأته ، است كه به معناى زدن و راندن حيوانات است . كلمهء « منسأته » به حذف همزه هم خوانده شده است .
فَلَمَّا خَرَّ تَبَيَّنَتِ الْجِنُّ
؛ « تبيّنت » به معناى آشكار و ظاهر شدن است چنان كه هر گاه چيزى روشن و آشكار باشد ، گويند : تبيّن الشّىء . و حرف « أن » با صلهء بعد از آن
« لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ الْغَيْبَ »
بدل اشتمال براى كلمهء « جنّ » است ، چنان كه گويى : تبيّن زيد جهله ، كه جهل بدل اشتمال براى زيد است ، و مقصود اين است كه آشكار و روشن شد كه اگر جنّيان علم غيب مىداشتند در انجام كار سخت و دشوار درنگ نمىكردند . يا معنا اين است كه براى تمام جنّيان اين موضوع روشن شد كه علم غيب نمىدانند و اين پس از آن بود كه عوام جنّيان گمان مىكردند بزرگان آنها علم غيب مىدانند . و از ائمّه عليهم السّلام روايت شده كه - تبيّنت الإنس - خوانده‌اند و اين قرائت ابىّ بن كعب است . ضمير در « كانوا » به كلمهء « جنّ » در آيهء
وَ مِنَ الْجِنِّ مَنْ يَعْمَلُ بَيْنَ يَدَيْهِ
بر مىگردد يعنى مردم دانستند كه اگر جنّيان در ادّعاى خود كه علم غيب مىدانند راستگو بودند ، در كار پر زحمت درنگ نمىكردند و ابن مسعود چنين قرائت كرده است ؛
تَبَيَّنَتِ الْجِنُّ أَنْ لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ
. عمر حضرت سليمان پنجاه و سه سال بود و چون در سنّ سيزده سالگى به سلطنت رسيد ، بنا بر اين مدّت پادشاهى و سلطنتش چهل سال بوده است .