تفسير :
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ
؛ تمام آنچه در آسمانها و زمين است نعمتهاى خداوند سبحان است و گويا خداوند ذات خود را به منعم و بخشايندهء نعمتهاى دنيا ، توصيف مىكند . و مقصود اين است كه او به سبب نعمتهاى دنيوى كه تفضّل فرموده واجب است كه ستايش شود .
وَ لَهُ الْحَمْدُ فِي الْآخِرَةِ
؛ اين آيه اعلام مىكند كه خداوند به سبب نعمتهاى آخرت كه ثواب هميشگى و نعمتهاى ابدى است بايد سپاسگزارى شود .
وَ هُوَ الْحَكِيمُ الْخَبِيرُ
؛ او خدايى است كه امور دنيا و آخرت را از روى حكمت و به بهترين صورت ممكن تنظيم فرموده است و به هر چه هست و بعدا خواهد بود خبير و داناست .
يَعْلَمُ ما يَلِجُ فِي الْأَرْضِ وَ ما يَخْرُجُ مِنْها
؛ خداوند آنچه را كه از باران و گنج يا مرده بر زمين فرو مىرود و آنچه را كه از گياهان و جواهرات يا حيوانات از زمين بيرون مىآيد مىداند و آگاه است .
وَ ما يَنْزِلُ مِنَ السَّماءِ وَ ما يَعْرُجُ فِيها
؛ و آنچه را كه از فرشتگان يا باران يا روزيها از آسمان فرود مىآيد و آنچه را كه از فرشتگان و اعمال بندگان به آسمان بالا مىرود مىداند .
وَ هُوَ الرَّحِيمُ الْغَفُورُ
؛ خداوند با نعمتهاى بسيار و فضل كاملش نسبت به بندگانى كه در سپاسگزارى واجب كوتاهى كردهاند مهربان و آمرزنده است .
وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لا تَأْتِينَا السَّاعَةُ
؛ منكران روز قيامت گفتند : روز قيامت به سراغ ما نمىآيد . اين گفتهء آنها از روى استهزا و سخريّه يا انكار روز قيامت و يا درخواست تأخير آن است .
قُلْ بَلى وَ رَبِّي لَتَأْتِيَنَّكُمْ
؛ جواب به وسيلهء بلى بعد از نفى ، به اين معناست كه فرمان