اين گروهى كه مورد خطاب واقع شدند كسانى بودند كه اميد و انتظار دعوت به غذاى پيامبر را داشتند و به همين سبب زودتر وارد مىشدند و منتظر آماده شدن غذا مىنشستند ، بنا بر اين مقصود اين است كه اى جماعتى كه مىدانيد براى غذا دعوت مىشويد تا شما را دعوت نكنند وارد نشويد و گرنه براى هيچ فردى جايز نبود كه بدون اجازه وارد خانههاى پيامبر شود مگر اين كه به او اجازهء خاصّى براى غذا خوردن دادن شود . و همين مىرساند كه خطاب مخصوص اين گروه است .
إِناهُ
؛ واژهء إناه به معناى فرا رسيدن وقت هر چيزى و آماده شدن آن براى مصرف است . چنان كه گويند : أنى الطّعام إنى ؛ غذا پخته و آماده شده است و برخى گويند :
مقصود از « إناه » در اين مورد ، زمان و ساعت خوردن طعام است .
روايت شده كه پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله براى ازدواج با زينب گوسفندى را ذبح كرد و با خرما و نان گندم وليمه داد و به انس دستور داد كه اصحابش را دعوت كند ، پس دسته دسته مىآمدند و غذا مىخوردند و مىرفتند تا اين كه انس گفت يا رسول اللَّه ديگر كسى نيست كه دعوت كنم پس فرمود غذا را برداريد و پس از جمع شدن سفره مردم متفرّق شدند جز سه تن كه ماندند و سرگرم صحبت بودند و به درازا كشيد .
رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله برخاست و به طرف حجرههاى خود رفت تا شايد آنها بيرون روند و پس از دور زدن حجرهها برگشت ولى آن سه نفر هنوز نشسته بودند و حضرت از شدّت شرم و حيا نمىتوانست چيزى به آنها بگويد ، لذا پشت به آنها كرد و آنها چون ديدند كه پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله پشت به آنها كرده بيرون رفتند و حضرت بازگشت و اين آيه نازل شد .
وَ لا مُسْتَأْنِسِينَ لِحَدِيثٍ
؛ عبارت « مستأنسين » يا مجرور است بنا بر اين كه عطف بر « ناظرين » باشد و يا منصوب است بنا بر اين كه عبارت چنين باشد : و لا تدخلوها مستأنسين ، يعنى داخل نشويد در حالى كه با يكديگر در گفتگو مأنوس شويد ، يا به گفتگوى اهل بيت مأنوس شويد و در اين صورت معناى استيناس گوش دادن به