أَنِ اقْذِفِيهِ فِي التَّابُوتِ فَاقْذِفِيهِ فِي الْيَمِّ
؛ او را در صندوق بگذار و به دريا بينداز . « ان » مفسّره است ، زيرا وحى به معناى قول است ، و تمام ضماير به موسى عليه السّلام بر مىگردد .
فَلْيُلْقِهِ الْيَمُّ بِالسَّاحِلِ
؛ منظور از ساحل لب دريا است ؛ گويا خدا به دريا وحى مىكند ، چنان كه به مادر موسى وحى فرموده است و اين به طريق مجاز است كه دريا را صاحب شعور فرض كرده و به او چنين امر فرموده تا اطاعت كند ، زيرا مشيّت او عزّ اسمه چنين قرار گرفته كه او را به ساحل اندازد . « يأخذه عدوّ لى و عدوّ له » مقصود فرعون است كه دشمن بود چون مىدانست كه پادشاهىاش به دست موسى منقرض مىشود « منّى » اگر متعلق به « القيت » باشد معنايش اين است : من تو را دوست دارم و هر كس را كه خدا دوست بدارد دلها هم او را دوست مىدارند ، و اگر متعلّق به محذوف باشد كه صفت محبّت است : ( محبّة واقعة ) معنايش اين است :
محبّتى از جانب خودم بر تو افكندم ، محبّتى كه آن را در دلها جايگزين ساختم و بذر آن را در سينهها كاشتم و بدين سبب فرعون و هر كس تو را ببيند دوست مىدارد . « و لتصنع » : معطوف بر علّت مضمره از قبيل ليعطف عليك و امثال آن مىباشد يعنى : تا به تو توجّه و نيكى شود ، يا معلول حذف شده است ؛ أى و لتصنع فعلت ذلك ، يعنى تا تو تربيت شوى و غذا به تو داده شود و به تو نيكى شود ، من تو را محافظت مىكنم ؛ چنان كه هر گاه چيزى مورد توجه انسان باشد آن را در ديدگاه خود قرار مىدهد و چنان كه به سازندهء چيزى مىگويى : اين را جلوى روى من بساز تا به آن نگاه كنم تا چنان كه از تو مىخواهم باشد ، « و لتصنع » با جزم سكون « لام » و كسر آن نيز قرائت شده كه فعل امر باشد .
إِذْ تَمْشِي
؛ متعلّق به « القيت » يا « تصنع » و يا بدل از « اذ اوحينا » است . روايت شده كه وقتى مادر موسى به خواهرش گفت : در پى موسى ( كه در صندوق بود ) برو ، خواهر موسى وى را تعقيب كرد تا ببيند كه چه مىشود . آمد ديد فرعونيان براى