تقاضاى طلب خود كرد عاص گفت : به خدا سوگند ، نمىدهم مگر اين كه به محمّد صلى اللَّه عليه و آله كفر بورزى . خبّاب گفت : به خدا قسم كفر نمىورزم نه در حال مردن و نه در زندگى و نه هنگامى كه تو در قيامت محشور شوى اين كافر . عاص گفت : آيا من هم ( وقتى مردم ) مبعوث مىشوم ؟ ( گفت آرى ) آن گاه عاص گفت : پس وقتى كه مبعوث شدم داراى مال و فرزند خواهيم بود آن وقت پول تو را خواهم داد . « 1 »
أَطَّلَعَ الْغَيْبَ
؛ عرب مىگويد : اطلع الجبل از كوه بالا رفت . معناى آيه اين است كه آيا قدر و مقامش چنان بالا رفته كه به علم غيب رسيده تا آن جا كه مىداند ما در قيامت به او ثروت و فرزند خواهيم داد ؟ يا از خدا پيمان گرفته است ؟ زيرا آنچه او ادّعا مىكند به يكى از اين دو سبب به آن مىرسد . « ولدا » ، « ولدا » نيز خوانده شده كه جمع ولد است .
« كلّا » : ( چنين نيست ) . اين كلمه به منظور ردع و تنبيه بر خطا به كار مىرود ، يعنى او ، در آنچه براى خود تصوّر كرده خطا كرده ، پس بايد از آن صرف نظر كند .
وَ نَرِثُهُ ، ما يَقُولُ
؛ ما با هلاك ساختن او مال و فرزندانش را ( كه به آن مىبالد ) به ارث مىبريم .
وَ يَأْتِينا فَرْداً
؛ به تنهايى بدون ثروت و فرزند و عدّه و عدد پيش ما مىآيد .
[ سوره مريم ( 19 ) : آيات 81 تا 91 ]
وَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ آلِهَةً لِيَكُونُوا لَهُمْ عِزًّا ( 81 ) كَلاَّ سَيَكْفُرُونَ بِعِبادَتِهِمْ وَ يَكُونُونَ عَلَيْهِمْ ضِدًّا ( 82 ) أَ لَمْ تَرَ أَنَّا أَرْسَلْنَا الشَّياطِينَ عَلَى الْكافِرِينَ تَؤُزُّهُمْ أَزًّا ( 83 ) فَلا تَعْجَلْ عَلَيْهِمْ إِنَّما نَعُدُّ لَهُمْ عَدًّا ( 84 ) يَوْمَ نَحْشُرُ الْمُتَّقِينَ إِلَى الرَّحْمنِ وَفْداً ( 85 )
وَ نَسُوقُ الْمُجْرِمِينَ إِلى جَهَنَّمَ وِرْداً ( 86 ) لا يَمْلِكُونَ الشَّفاعَةَ إِلاَّ مَنِ اتَّخَذَ عِنْدَ الرَّحْمنِ عَهْداً ( 87 ) وَ قالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمنُ وَلَداً ( 88 ) لَقَدْ جِئْتُمْ شَيْئاً إِدًّا ( 89 ) تَكادُ السَّماواتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْهُ وَ تَنْشَقُّ الْأَرْضُ وَ تَخِرُّ الْجِبالُ هَدًّا ( 90 )
أَنْ دَعَوْا لِلرَّحْمنِ وَلَداً ( 91 )
هامش
( 1 ) - گر چه بعضى مفسّران در بارهء اين آيه اين شأن نزول را ذكر كردهاند ولى به نظر ما تناسبى ندارد ، بخصوص كه سخن از فرزندن در آن است و مىدانيم كه در آخرت فرزند مطرح نيست . پس حق آن است كه منظور اموال دنيا است . زيرا بعضى از مردم معتقدند كه ايمان و تقوا به آنها سازگار نيست بلكه سبب مىشود كه دنيا پشت به آنها كند ، ولى با بيرون رفتن از محيط ايمان و تقوا دنيا به آنها رو خواهد كرد و مال و ثروتشان زياد خواهد شد . تفسير نمونه ، ج 13 ، ص .