تفسير :
مُهْلِكُوا أَهْلِ هذِهِ الْقَرْيَةِ
، اضافهء « مهلكو » اضافهء تخفيفى است نه اضافهء تعريفى و معناى آن آينده و استقبال است و مقصود از قريه « سذوم » است كه دربارهاش گويند :
أجور من قاضى سذوم . « 1 »
كانُوا ظالِمِينَ
، آنها باعث استمرار ظلم از زمان پيش شدند ، و اكنون هم در آن اصرار دارند . عبارت
« لَنُنَجِّيَنَّهُ »
و « منجّوك » هم با تشديد و هم با تخفيف خوانده شده است .
وَ ضاقَ بِهِمْ ذَرْعاً
، لوط به سبب كار و تدبير آنها بىطاقت شد عربها عبارت ضيق الذّراع و الذّرع را كنايه از نبودن توانايى و طاقت قرار دادهاند ، هم چنان كه عبارت رحب الذّراع را زمانى مىگويند كه توانايى و طاقت باشد .
رِجْزاً مِنَ السَّماءِ
، واژهء « رجز » و رجس هر دو به معناى عذاب مىآيد و عربها هنگامى كه فرد معذّب ، از عذاب مضطرب شود مىگويد : ارتجز و ارتجس .
آيَةً بَيِّنَةً
، مقصود از « آيهء بيّن » آثار ويرانى منازل آنهاست ، برخى گويند : آب سياهى است كه روى زمين است .
لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ
، كلمهء « لقوم » جار و مجرور و به فعل « تركنا » يا به كلمهء « بيّنه » متعلّق است .
وَ ارْجُوا الْيَوْمَ الْآخِرَ
، كارهايى را انجام دهيد كه اميد ثواب داريد ، پس مسبّب ( ثواب آخرت ) به جاى سبب ( ايمان و كارهاى نيك ) آمده است و معنا اين است كه ثواب آخرت را به وسيلهء ايمان و اطاعت ، اميدوار باشيد . برخى گويند كه « ارجوا » از مادّهء رجاء به معناى خوف و ترس است .
فَأَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ
، واژهء « رجفه » به معناى زلزلهء شديد است و برخى گويند : صيحهء
هامش
( 1 ) - ظالمتر از قاضى سذوم .