بر مىگردد و يا مرجع آن لفظ ثواب است ، زيرا ثواب به معناى مثوبة و مؤنّث است .
مِنَ المُنْتَصِرِينَ
، معناى عبارت اين است كه خود قارون از كسانى نيست كه بتواند از موسى انتقام بگيرد و يا مقصود اين است كه او از كسانى نيست كه بتواند مانع از عذاب خدا شود ، چنان كه گويند : نصره من عدوّه فانتصر يعنى مانع دشمن او شد و دشمن هم مانع را پذيرفت .
مقصود از « بالأمس » زمان نزديك است [ نه روز گذشته ] كه به طريق استعاره گفته شده است .
مَكانَهُ
، مراد از مكان منزلت و مقام است . واژهء « وى » از لفظ كأنّ جداست و كلمهء تنبيه و آگاهى بر خطا و اظهار پشيمانى از خطاست و معنا اين است كه آن گروه بر اشتباه خود ، در آرزو كردن مقام قارون ، آگاه و پشيمان شدند ، سپس گفتند : « كأنّ اللَّه » :
چه اندازه اين حالت شباهت دارد به اين كه خداوند روزى هر كه را بخواهد وسعت مىدهد ، نه بخاطر كرامت و منزلت او ، و روزى هر كه را بخواهد كم مىدهد ، نه بخاطر خوارى و مذلّت او ، بلكه تمامى به خاطر مصلحت اوست و چه اندازه اين حالت شبيه است به اين كه كافران هرگز رستگار نمىشوند .
و نزد كوفيان و يك به معناى ويلك است و معناى آن أ لم تعلم است يعنى : آيا نمىدانى كه كافران رستگار نمىشوند ؟
و رواست كه « كاف » ، حرف خطاب باشد كه به حرف « وى » متصل شده است ، مانند اين شعرى كه شاعر گفته است : « و يك عنتر أقدم » « 1 » نحو العدوّ ( اى عنتره به دشمن حمله كن ) .
لفظ « أنّه » به معناى لأنّه است و « لام » براى بيان مطالبى است كه به خاطر آن ، اين
هامش
( 1 ) - تمام شعر :و لقد شفى نفسى و اذهب سقمها * قيل الفوارس : و يك عنتر اقدم .كشّاف ج 4 .
پانوشت ، چاپ مصر .