مانند او باشند گفتند : واى بر ما گويى خداوند است كه روزى را بر هر كس از بندگانش كه بخواهد وسعت مىدهد و بر هر كس كه بخواهد تنگ مىگيرد . اگر خدا بر ما منّت ننهاده بود ما را نيز به قعر زمين فرو مىبرد . اى واى گويى كافران هرگز رستگار نمىشوند . ( 82 )
تفسير :
قارون اسمى است غير عربى ، وى از قوم بنى اسرائيل و پسر خالهء حضرت موسى عليه السّلام و در بنى اسرائيل بهترين قارى تورات بود . و هنگامى كه موسى با بنى اسرائيل از دريا گذشت و رياست برخى از امور دينى به هارون رسيد و قربانى به دست او انجام مىشد ، قارون در باطن اندوهگين شد و حسادت ورزيد .
فَبَغى عَلَيْهِمْ
، واژهء « بغى » از مادهء بغى است كه به معناى كبر و غرور و خودپسندى است . « مفاتح » جمع مفتح و به معناى كليد يا هر وسيلهاى است كه قفلها را با آن باز مىكنند . برخى از مفسّران گفتهاند كه به معناى خزينههاست ، و مفرد آن مفتح است .
لَتَنُوأُ بِالْعُصْبَةِ
، هر گاه كه كمر باربر ، از سنگينى بار خم شود ، گويند : ناء به الحمل و كلمهء « عصبه » به جماعت بسيار و به هم پيوسته گفته مىشود .
إِذْ قالَ
، كلمهء « إذ » منصوب به فعل « تنوء » است .
لا تَفْرَحْ . . .
، به سبب ثروت و گنجهايت ، سرمست و مغرور و متكبّر مباش .
وَ ابْتَغِ فِيما آتاكَ اللَّهُ الدَّارَ الْآخِرَةَ
، از آنچه در دنيا به تو داده شده است در پى تحصيل آخرت باش به اين طريق كه آنها را در كارهاى خير به كار برى و به وسيلهء آنها توشه و زادى براى آخرت به دست آورى .
وَ لا تَنْسَ نَصِيبَكَ مِنَ الدُّنْيا
، از اين ثروت به اندازهاى كه احتياج دارى و تو را كفايت مىكند ، مصرف كن .
وَ أَحْسِنْ كَما أَحْسَنَ اللَّهُ إِلَيْكَ
، و همانطور كه خداوند به تو نيكى كرده است تو نيز به بندگان خدا نيكى كن . برخى گويند كه مخاطب اين خطاب حضرت