و مقصود از كسانى كه قبل از آمدن پيامبر يا قرآن به آن ايمان آوردهاند مؤمنان اهل كتاب ( يهود و نصارى ) هستند ، برخى گويند آنها چهل نفر از پيروان انجيل از حبشه بودند كه با جعفر بن ابى طالب آمدند و هشت نفر از مردم شام بودند كه يكى از آنها بحيراى راهب بود .
إِنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّنا
، علت ايمان آنها به قرآن ، حقّ بودن آن است ، زيرا هنگامى كه قرآن به حقّ از سوى خداوند است لازم است كه به آن ايمان آورند .
إِنَّا كُنَّا مِنْ قَبْلِهِ مُسْلِمِينَ
، اين عبارت نيز بيان گفتار مؤمنان اهل كتاب است كه مىگويند : ايمان ما به پيامبر يا به قرآن پيش از آن بوده است . و اسلام صفت هر فرد موحّدى است كه « وحى » را باور دارد و آن را تصديق مىكند .
أُولئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ بِما صَبَرُوا
،
« بِما صَبَرُوا »
، يعنى به سبب صبر آنها بر ايمان به تورات و ايمان به قرآن دو مرتبه مزد مىگيرند و ممكن است معنى اين باشد كه به خاطر صبر بر ايمان به قرآن پيش از نزول يا بعد از نزول آن و يا به خاطر صبر آنها بر اذيّت و آزار مشركان و اهل كتاب و مانند اين مورد است آيهء :
. . . يُؤْتِكُمْ كِفْلَيْنِ مِنْ رَحْمَتِهِ
، « . . . تا خداوند از رحمتش دو بهره به شما عطا كند . . . » ( حديد / 28 )
وَ يَدْرَؤُنَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ
، مقصود اين است كه گناهان قبلى را به وسيلهء ايمان و اطاعت از خدا ، از خود دور كردند و يا اين كه به وسيلهء مدارا و صبر ، اذيّت كافران را از خود دفع كردند .
سَلامٌ عَلَيْكُمْ
، سلام توديعى و خدا حافظى است . حسن [ بصرى ] گفته است : اين كلمه ميان مؤمنان علامت حلم است .
لا نَبْتَغِي الْجاهِلِينَ
، ما خواهان مجالست و معاشرت با جاهلان و نادانان نيستيم .
إِنَّكَ لا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ
، تو نمىتوانى هر كه را دوست دارى از نزديكانت و ديگران كه ايمان نياورند ، داخل در ايمان آورندگان كنى ، و لكن اين خداست كه هر كه را بخواهد داخل در ايمان مىكند و آن كسى است كه خداوند مىداند لطف و