تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير جوامع الجامع (فارسى) — صفحة 465

مساهمون:

ص٤٦٥
لفظ « هديّه » به چيزى كه اهدا شده است گفته شده هم چنان كه كلمهء عطيّه به چيزى كه عطا شده است گفته مىشود . و هديّه هم به هديه دهنده ( مهدى ) و هم به هديه گيرنده ( مهدى له ) اضافه و نسبت داده مىشود ، امّا در اين آيه مضاف اليه هديه ، هديه گيرنده است ( و آن ضمير « كم » است ) . مقصود اين است كه سليمان به آنها فرمود : آنچه را كه من دارم بهتر است از آنچه شما داريد ، زيرا خداوند تعالى ( از مقام نبوّت و دانش و عظمت ) آن اندازه به من عطا فرموده است كه بالاتر از آن تصوّر نمىشود ، بنا بر اين شما نمىتوانيد شخصى مانند مرا به ثروت دنيا مدد كنيد و يا فريب دهيد ، بلكه شما مردمانى هستيد كه جز ظاهر زندگى دنيا چيزى نمىدانيد و به همين سبب تا از مال دنيا چيزى افزوده شود يا هديه‌اى به شما داده شود ، شادمان مىشويد ولى من مانند شما نيستم و به چيزى جز ايمان آوردن شما راضى نمىشوم . سليمان با جملهء آخر آيه پس از آن كه به آنها گفت : شما نمىتوانيد با هديه و مال به من كمك كنيد به بيان سبب آن پرداخت و علّت آن را براى آنها روشن كرد . و ممكن است كه لفظ هديه به هديه دهندگان اضافه شده باشد ( به اين طريق كه مرجع « كم » هديه دهندگان باشد ) در اين صورت معناى آن اين است كه شما با اهدا كردن اين هدايا و زخارف دنيايى خود كه به نظر شما گرانبهاست ، شادمان و مسروريد . كلمهء « ارجع » فعل امر است و فاعل و مورد خطاب آن همان رسول و فرستادهء بلقيس است .
لا قِبَلَ لَهُمْ بِها
؛ مفهوم حقيقى « قبل » مقابله و مقاومت است و مقصود اين است كه آنها توانايى مقابله با سپاه مرا ندارند .
مِنْها أَذِلَّةً وَ هُمْ صاغِرُونَ
؛ ضمير در « منها » به مملكت و سرزمين بر مىگردد و كلمهء « أذلّة » و جملهء « و هم صاغرون » حال هستند و معنا اين است كه آنها از آن سرزمين