تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير جوامع الجامع (فارسى) — صفحة 445

مساهمون:

ص٤٤٥

تفسير :

واژهء
« تِلْكَ »
مبتدا و عبارت
« آياتُ الْقُرْآنِ »
خبر آن است و لفظ « هدى » يا خبر دوم است يا خبر براى مبتداى مقدّر است كه تقدير آن ، آيات هدى . . . بوده است و يا در محل نصب است بنا بر اين كه حال باشد ، يعنى در حالى كه آيه‌ها هدايت كننده و بشارت دهنده‌اند .
وَ هُمْ بِالْآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ
؛ اين مؤمنان كسانى هستند كه به آخرت يقين دارند ، مقصود اين است كه هيچ كس آن طور كه شايسته است به آخرت يقين ندارد ، مگر كسانى كه ايمان و بپاداشتن نماز اداى زكات را با هم جمع كرده باشند .
زَيَّنَّا لَهُمْ أَعْمالَهُمْ
؛ خداوند در اين جا زينت دادن و آراستن كارهاى آنها را به خود نسبت داده ، زيرا فرموده است ما كارهاى آنها را زينت مىدهيم ، در صورتى كه در آيهء ديگر - در همين سوره - آن را به شيطان نسبت مىدهد و مىفرمايد :
وَ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ أَعْمالَهُمْ
؛ « و شيطان كردار زشت آنان را در نظرشان زيبا نمود » . ( نمل / 24 ) بديهى است اين دو اسناد با هم تفاوت دارند و آن اين است كه نسبت اين كار به شيطان حقيقى است ، زيرا شيطان بنفسه و بدون واسطه عامل اين كار است ، ولى دربارهء خداوند از باب استعاره يا مجاز حكمى است ، زيرا خداوند منزّه از آن است كه خود بدون واسطه علّت و عامل كارى باشد ، بنا بر اين استعاره بدين سبب است كه خداوند آنها را از عمر طولانى و زندگى مرفّه بهره‌مند ساخت و آنها اين نعمتها را وسيله‌اى براى پيروى از هواهاى نفسانى و خوشگذرانى و در نتيجه دور ماندن و نفرت از انجام تكاليف الهى قرار دادند و از اين راه كارهاى آنها به نظرشان زيبا و جالب شد . فرشتگان نيز به همين معنا اشاره كرده‌اند ، آن جا كه مىگويند :
وَ لكِنْ مَتَّعْتَهُمْ وَ آباءَهُمْ حَتَّى نَسُوا الذِّكْرَ
؛ « و لكن آنان و پدرانشان را از نعمتها برخوردار كردى ، تا ياد تو را فراموش كردند » . ( فرقان / 18 )
تفسير جوامع الجامع (فارسى) — صفحة 445 | الشيخ الطبرسي / شادمهرى