گمان نكنند كه شكستى به قدرت و سلطنت او وارد شده است .
وَ إِنَّا لَجَمِيعٌ حاذِرُونَ
؛ عبارت « حاذرون » حذرون نيز خوانده شده است كه به معناى بيدار و هوشيار است ، و « حاذرون » به معناى مهيّا و آماده است .
وَ مَقامٍ كَرِيمٍ
؛ بعضى از مفسّران مفهوم اين عبارت را قصرهاى مجلّل و خانههاى ارزشمند دانستهاند و برخى ديگر مجالس اميران كه اطرافش را نگهبانان گرفتهاند مىدانند [ برخى هم مفهوم آن را مجالس پر سرور و نشاط انگيز گفتهاند ] .
كَذلِكَ
؛ يا مرفوع است بنا بر اين كه خبر براى مبتداى محذوف باشد و در تقدير چنين بوده است الأمر كذلك . يا منصوب است بنا بر اين كه مفعول « أخرجناهم » باشد ، [ يعنى آن چنان كه بيان كرديم آنها را اخراج كرديم ] « 1 » .
فَأَتْبَعُوهُمْ مُشْرِقِينَ
؛ يعنى فرعونيان وقت طلوع خورشيد به آنها رسيدند .
سَيَهْدِينِ
؛ خداى من به زودى راه نجات از چنگال آنها را به من نشان خواهد داد .
فَانْفَلَقَ
؛ عصا را به دريا زد و سپس دريا شكافته شد . « 2 » و دوازده راه در آن پديدار گشت .
كُلُّ فِرْقٍ كَالطَّوْدِ الْعَظِيمِ
؛ لفظ « فرق » يعنى جدا شدن و به قسمتى كه از قسمت ديگر جدا شده باشد گفته مىشود . و « طود » يعنى كوه بزرگ [ يعنى هر قسمت آب كه از قسمت ديگر جدا شده بود مانند كوهى بزرگ روى هم انباشته گرديد ] .
وَ أَزْلَفْنا ثَمَّ
؛ « ثمّ » يعنى آن گاه كه دريا شكافته شد و « الآخرين » ، يعنى فرعونيان ، و مقصود اين است كه ما فرعونيان را به بنى اسرائيل نزديك ساختيم يا خود فرعونيان را به يكديگر نزديك كرديم و تمامشان را در راههاى دريا گرد آورديم به طورى كه حتّى يك نفر از آنها نتوانست نجات يابد .
هامش
( 1 ) - ( أخرجناهم مثل ذلك الاخراج الّذى وصفناه ) .
( 2 ) - ( أى فضرب فانفلق البحر ) .