نقل شده است كه اهل ايمان خدمت رسول خدا عرض كردند : يا رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله : ما از پاداش نيكى كه خداوند به شهداى مقتول عنايت مىكند آگاهيم ، حال مىخواهيم بدانيم : پاداش ما كه مانند آنها در ركاب تو جهاد مىكنيم اگر ( به اجل خود ) با تو بميريم ، چه خواهد بود ؟ اين جا بود كه خداوند اين دو آيه را نازل كرد .
وَ مَنْ عاقَبَ بِمِثْلِ ما عُوقِبَ بِهِ
؛ كسى كه ستمگر را به مقدار جرمش كيفر كند . و دليل اين كه چنين كيفرى را « معاقبه » گويند اين است كه ظلم ظالم علّت اين كيفر است و اين كيفر ، معلوم و مسبّب همان ظلم اوست ، چنان كه ( گاهى ) به خاطر مناسبت و ملابست ، شيئى را بر نظير يا بر نقيضش حمل مىكنند .
« لَيَنْصُرَنَّهُ اللَّهُ »
ضمير « هاء » به ستمديده برمىگردد : خداوند ستمديده را يارى مىكند .
لَعَفُوٌّ غَفُورٌ
؛ خداوند بسيار عفو كننده و آمرزنده است . منظور اين است پيامبر را بر ترك گذشت از گنهكار كه در آيات زير مأمور شده است سرزنش نمىكند ، از قبيل آيهء :
وَ أَنْ تَعْفُوا أَقْرَبُ لِلتَّقْوى
؛ « عفو و گذشت به تقوا نزديكتر است » ( بقره / 237 ) .
و آيهء :
فَمَنْ عَفا وَ أَصْلَحَ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ
؛ « پس كسى كه عفو و اصلاح كند ، پاداش او بر خداست » ( شورى / 40 ) .
[ سوره الحج ( 22 ) : آيات 61 تا 65 ]
ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهارِ وَ يُولِجُ النَّهارَ فِي اللَّيْلِ وَ أَنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ بَصِيرٌ ( 61 ) ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَ أَنَّ ما يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ هُوَ الْباطِلُ وَ أَنَّ اللَّهَ هُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ ( 62 ) أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَتُصْبِحُ الْأَرْضُ مُخْضَرَّةً إِنَّ اللَّهَ لَطِيفٌ خَبِيرٌ ( 63 ) لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ وَ إِنَّ اللَّهَ لَهُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ ( 64 ) أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُمْ ما فِي الْأَرْضِ وَ الْفُلْكَ تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِأَمْرِهِ وَ يُمْسِكُ السَّماءَ أَنْ تَقَعَ عَلَى الْأَرْضِ إِلاَّ بِإِذْنِهِ إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَؤُفٌ رَحِيمٌ ( 65 )