فراوان قرار داده بوديم برديم .
از بركتهاى سرزمين شام كه تمام جهانيان از آن بهرهمند شدهاند اين است كه بيشتر پيامبران خدا در آن جا مبعوث شدند و دين و شرايعشان همهء عالم را فرا گرفت .
و بعضى گفتهاند مراد اين است كه سرزمين شام سرزمين حاصلخيزى است كه درختان و ميوههاى آن هميشه رو به افزايش است و زندگانى در آن جا ، خوش و روح افزاست .
روايت شده است كه ابراهيم در فلسطين فرود آمد و لوط در شهر مؤتفكه ، و ميان اين دو شهر يك شبانه روز راه بود .
وَ وَهَبْنا لَهُ . . .
نافِلَةً
؛ « نافله » به معناى فرزند فرزند است ( يعقوب از نوادگان ابراهيم بود ) و بعضى گفتهاند : ابراهيم از خداى براى خود فرزندى درخواست كرد . خدا به او اسحاق را عطا كرد و يعقوب را هم به عنوان افزايش در فضيلت به او كرامت فرمود ، بدون اين كه درخواست كرده باشد . منظور از « صالحين » شايستگان براى نبوّت و رسالت مىباشد .
وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً
؛ و آنها را امامان و پيشوايانى قرار داديم كه در شريعت الهى مورد اقتداى مردم باشند و به دستور ما مردم را به راه راستين و دين استوار هدايت كنند .
البتّه هر كس براى پيشوايى خلق صلاحيت داشته باشد هدايت آنها نيز بر او حتمى است و از طرف خداوند به اين سمت مأمور مىباشد ، و در قدم اول به هدايت خود مىپردازد تا عموم جامعه از ارشادات او بهرهمند شود ، و دلها با اطمينان خاطر به او اقتدا كنند . « لوطا » اين كلمه ، منصوب به فعل مضمرى است كه « آتيناه » آن را تفسير مىكند . « حكما و علما » در معناى حكمت چند احتمال ذكر شده است .
هامش
انداخته شد .