رساند ، موسى گفت : آيا نفس محترمى كه كسى را نكشته است مىكشى ؟ همانا كار بسيار ناپسندى كردى . ( 74 )
تفسير :
رَحْمَةً مِنْ عِنْدِنا
؛ منظور وحى و نبوّت است . «
مِنْ لَدُنَّا
» : علمى كه ويژهء ماست :
خبر دادن از عالم غيب « رشدا » رشدا نيز قرائت شده ، منظور آگاهى است كه با رشد توأم است : و من با آن وسيله به دينم ، راه يافتهام .
لَنْ تَسْتَطِيعَ
؛ اين بندهء خدا [ خضر ] با تأكيد ، توان صبر موسى را با خودش نفى كرده كه گويا چنين صبرى تحقق نمىيابد ، و علت آن را همچنين بيان كرده است كه چيزهايى انجام خواهد داد كه او به باطن و حقيقت امر آن آگاهى ندارد ، لذا براى او امرى خلاف ، و منكر جلوه مىكند . منظور از « خبر » علم و آگاهى است و خبرا تميز مىباشد يعنى علم تو بر آن احاطه ندارد . «
وَ لا أَعْصِي
» در محلّ نصب و عطف بر « صابرا » است ، يعنى به زودى مرا صابر و غير گناهكار خواهى ديد ، و چون مىدانسته است كه صبرش در اين امر سخت خواهد بود ، لذا آن را معلّق به مشيّت خداوند ساخته است . «
فَلا تَسْئَلْنِي
» با نون تأكيد هم خوانده شده و معنايش اين است : اگر مىخواهى بر كارهاى من صبر كنى شرطش آن است كه هر كار ، من انجام دادم و به نظر تو نادرست بود مرا مورد سؤال قرار ندهى ، چون تو توجّهى به خوبى و حسن آن ندارى و حقيقت آن بر تو پوشيده است ، تا اين كه من آن را براى تو تفسير كنم و اين نشانهء ادب شاگرد در مقابل استاد و پيرو نسبت به راهنماست .
فَانْطَلَقا
؛ به طرف ساحل دريا رفتند تا كشتى را پيدا كردند و همين كه بر آن سوار شدند خضر تبرى برگرفت و كشتى را سوراخ كرد ، تا اين كه دو تخته از كف كشتى كند ( و آب شروع به فوران كرد ) موسى در حالى كه با لباسهايش آن را مسدود مىكرد مىگفت : كشتى را سوراخ كردى تا اهلش را غرق سازى ؟ « لتغرق » را بعضى لتغرّق : از باب تفعيل خواندهاند .