تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير جوامع الجامع (فارسى) — صفحة 534

مساهمون:

ص٥٣٤
دوست خود مىگيريد و حال آن كه اينها دشمنان شمايند ؟ ستمكاران كه شياطين را به جاى خدا برگزيدند بد مبادله‌اى كردند . ( 50 ) من ابليس و فرزندانش را به هنگام آفرينش آسمانها و زمين و حتى وقت آفرينش خودشان به گواهى نگرفتم و من هرگز گمراهان را به مددكارى نگرفته‌ام . ( 51 ) و ياد بياور روزى را كه خدا به گنهكاران بگويد : اكنون آنان را كه شريك من پنداشتيد ندا كنيد ، پس آنها را بخوانند امّا پاسخ ندهند ، و ميان آنها جايگاه هلاكتى مقرّر سازيم . ( 52 ) و آن گاه كه مردم بدكار آتش دوزخ را ببينند يقين مىدانند كه در آن خواهند افتاد و مفرّى از آن نمىيابند . ( 53 ) و ما ، در اين قرآن از هر گونه مثال بيان كرديم امّا آدمى بيشتر از هر چيز با سخن حقّ به جدال برخيزد . ( 54 ) و چون هدايت الهى به مردم رسيد ، هيچ چيز آنان را از ايمان به خدا و طلب آمرزش از پروردگارشان باز نداشت مگر اين كه منتظر بودند سرنوشت پيشينيان دامنشان را بگيرد يا با مجازات و كيفر الهى روبرو شوند . ( 55 )

تفسير :

كانَ مِنَ الْجِنِّ فَفَسَقَ
؛ جملهء ( اول ) استينافيه و « فاء » در جملهء دوم براى سببيّت ، يعنى سبب فاسق شدن ابليس اين بود كه در اصل از جنّ بوده است و فاسق شدن به اين معناست كه از فرمان خداوند كه امر به سجده كرده بود خارج شد ، يا اين كه به سبب ( ترك ) امر خداوند كه فرمود سجده كنيد ، فاسق و كافر شد .
أَ فَتَتَّخِذُونَهُ
؛ همزه براى انكار و تعجّب است ، يعنى آيا پس از اين نافرمانى شيطان ، او و فرزندانش را غير از من دوست خود مىگيريد و آنها را بدل از من مىپذيريد ؟ كسى كه خدا را با شيطان عوض كند مبادلهء بدى انجام داده است .
ما أَشْهَدْتُهُمْ
؛ ما اشهدناهم نيز قرائت شده است . در هنگام آفرينش آسمانها و زمين ابليس و فرزندانش را براى كمك خود حاضر نساختم و نيز بعضى از آنها را