تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير جوامع الجامع (فارسى) — صفحة 373

مساهمون:

ص٣٧٣
نمىآفرينند ، و خود آنها مخلوقند . ( 20 ) اينها مردگان بيجانى هستند و نمىدانند كه چه وقت برانگيخته مىشوند . ( 21 ) معبود شما خداى يكتا است . و ، آنان كه ايمان به آخرت ندارند دلهايشان انكار كنندهء حق است و مستكبرند . ( 22 ) قطعا و بطور تحقيق ، خداوند به آنچه اين مردم پنهان مىدارند و به آنچه آشكار مىسازند آگاه است ، و او مستكبران را دوست نمىدارد . ( 23 )

تفسير :

وَ الَّذِينَ يَدْعُونَ . . .
؛ فعل « يدعون » به دو صورت ( غايب و مخاطب ) خوانده شده است . در اين آيه خداوند متعال از بتها و معبودهاى باطل ، ويژگى خدايى را نفى كرده است ، به اين دليل كه صفت آفرينندگى ندارند و موجودات زنده‌اى كه مرگ نداشته باشند نيستند ؛ و آگاهى از هنگامهء قيامت بر ايشان نيست ، بلكه آفريده و داراى صفات مخلوقند ، مرده‌اند و نسبت به امور پنهانى جاهلند . اگر براستى خدا بودند زنده‌هايى نمردنى بودند و كارشان بر عكس آنچه هستند مىبود .
وَ ما يَشْعُرُونَ أَيَّانَ يُبْعَثُونَ
؛ ضمير جمع براى مردمى است كه بتها را مىخوانند و مىپرستند مقصود اين كه اين بتها نمىدانند كه پرستندگانشان چه وقت در قيامت برانگيخته مىشوند . خداوند با اين بيانات مشركان را مورد استهزاء قرار داده است كه خدايانشان ، زمان بعث را نمىدانند پس چگونه اين مردم زمانى را انتظار مىكشند كه در آن هنگام پاداش عبادت خود را از اين خدايان بگيرند .
لا جَرَمَ أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ ما يُسِرُّونَ وَ ما يُعْلِنُونَ . . .
؛ محققا خداوند از سرّ و نهان آنها آگاه است و آنها را مجازات خواهد كرد . اين جمله براى وعيد و تهديد آنها بيان شده است .

[ سوره النحل ( 16 ) : آيات 24 تا 29 ]

وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ ما ذا أَنْزَلَ رَبُّكُمْ قالُوا أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ ( 24 ) لِيَحْمِلُوا أَوْزارَهُمْ كامِلَةً يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ مِنْ أَوْزارِ الَّذِينَ يُضِلُّونَهُمْ بِغَيْرِ عِلْمٍ أَلا ساءَ ما يَزِرُونَ ( 25 ) قَدْ مَكَرَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَأَتَى اللَّهُ بُنْيانَهُمْ مِنَ الْقَواعِدِ فَخَرَّ عَلَيْهِمُ السَّقْفُ مِنْ فَوْقِهِمْ وَ أَتاهُمُ الْعَذابُ مِنْ حَيْثُ لا يَشْعُرُونَ ( 26 ) ثُمَّ يَوْمَ الْقِيامَةِ يُخْزِيهِمْ وَ يَقُولُ أَيْنَ شُرَكائِيَ الَّذِينَ كُنْتُمْ تُشَاقُّونَ فِيهِمْ قالَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ إِنَّ الْخِزْيَ الْيَوْمَ وَ السُّوءَ عَلَى الْكافِرِينَ ( 27 ) الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ ظالِمِي أَنْفُسِهِمْ فَأَلْقَوُا السَّلَمَ ما كُنَّا نَعْمَلُ مِنْ سُوءٍ بَلى إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ( 28 ) فَادْخُلُوا أَبْوابَ جَهَنَّمَ خالِدِينَ فِيها فَلَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ ( 29 )