( متكلّم ) قرائت شده است .
وَ مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ
؛ « من » براى تبعيض است ، زيرا تمام ثمرات تنها در بهشت است ، و در زمين بعضى از آنها روييده است .
لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ
براى مردمى كه با دقت مىنگرند و از اين امور به قدرت و كمال حكمت حق تعالى پى مىبرند .
بعضى مفسّران از « ليل » تا « مسخّرات » همه را منسوب خواندهاند . بنا بر اين « نجوم » و « مسخّرات » هم مفعول براى « جعل » خواهد بود ؛ يعنى و جعل النجوم مسخّرات بوده زيرا درست نيست كه گفته شود : و سخر النجوم مسخرات . و مىتوان گفت :
معناى عبارت اين است كه خداوند اين چيزها را به گونههاى مختلف مسخّر ساخت ، و كلمهء « مسخّرات » كه جمع است به معناى تسخير مىباشد مثل سخّره اللَّه مسخّرا كه مفعول مطلق و به معناى تسخير ( مصدر ) است ، گويا چنين فرموده است :
و سخرها لكم تسخيرات بامره ؛ بعضى هم تنها « ليل و نهار » را نصب داده و ما بعد آنها را بنا بر مبتدا و خبر ، رفع دادهاند . برخى هم « نجوم » و « مسخّرات » را رفع داده و تمام قبليها را به نصب خواندهاند .
إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ
؛ جمع آورى « آيات » در اين قسمت به اين دليل است كه نشانههاى آسمانى براى خردمندان ، روشنترين دليل بر عظمت خداوند و قدرت روشن اوست .
وَ ما ذَرَأَ لَكُمْ
؛ معطوف بر « ليل و نهار » است ، يعنى آنچه آفريده است از حيوان و گياهان و انواع مختلف نعمتها ، كه از جهت اشكال و صور ، هيچ كدام به ديگرى شباهت ندارد .
[ سوره النحل ( 16 ) : آيات 14 تا 18 ]
وَ هُوَ الَّذِي سَخَّرَ الْبَحْرَ لِتَأْكُلُوا مِنْهُ لَحْماً طَرِيًّا وَ تَسْتَخْرِجُوا مِنْهُ حِلْيَةً تَلْبَسُونَها وَ تَرَى الْفُلْكَ مَواخِرَ فِيهِ وَ لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ وَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ( 14 ) وَ أَلْقى فِي الْأَرْضِ رَواسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِكُمْ وَ أَنْهاراً وَ سُبُلاً لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ ( 15 ) وَ عَلاماتٍ وَ بِالنَّجْمِ هُمْ يَهْتَدُونَ ( 16 ) أَ فَمَنْ يَخْلُقُ كَمَنْ لا يَخْلُقُ أَ فَلا تَذَكَّرُونَ ( 17 ) وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لا تُحْصُوها إِنَّ اللَّهَ لَغَفُورٌ رَحِيمٌ ( 18 )