مىرسد و نه از آن اخراج مىشوند . ( 48 )
بندگانم را آگاه ساز كه من بسيار آمرزنده و رحيم . ( 49 )
و عذاب من عذابى دردناك است . ( 50 )
تفسير :
هذا صِراطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ
؛ اين است راه حق كه بر من رعايت آن لازم است ، مقصود اين كه اى شيطان تو را بر بندگان من هيچ گونه سلطهاى نيست مگر كسى از آنها كه به سبب گمراهيش از تو پيروى كند . صراط علىّ نيز خواندهاند كه از علوّ گرفته شده و دلالت بر بلندى شرافت و برترى فضيلت راه خدا مىكند .
وَ إِنَّ جَهَنَّمَ لَمَوْعِدُهُمْ
؛ ضمير به « غاوين » بر مىگردد يعنى وعدهگاه گمراهان دوزخ است .
لَها سَبْعَةُ أَبْوابٍ لِكُلِّ بابٍ مِنْهُمْ جُزْءٌ
؛ مراد از ابواب طبقات دوزخ است كه روى يكديگر قرار دارند . « 1 » يعنى براى دوزخ هفت طبقه است و براى هر يك از آنها بهرهاى معين است .
«
إِنَّ الْمُتَّقِينَ . . .
» پرهيزكاران كسانى هستند كه از آنچه نهى شدهاند و اجتناب از آن واجب است ، دورى مىكنند .
ادْخُلُوها بِسَلامٍ آمِنِينَ
؛ به آنها گفته مىشود : داخل بهشت شويد در حالى كه از آفات در سلامت و از بيرون شدن از آن در امان مىباشيد . « غل » كينهء نهفته در دل را گويند ، معناى آيه اين است : هر چه از سببهاى عداوت و دشمنى را كه در دنيا در دل آنان وجود داشت ، از بين برديم . بعضى گفتهاند يعنى دلهاى آنان را از حسد ورزيدن نسبت به اختلاف درجات در بهشت ، پاك ساختيم . « اخوانا » منصوب و حال است يعنى اهل بهشت دوستانه زندگى مىكنند همچنين «
عَلى سُرُرٍ مُتَقابِلِينَ
» يعنى در حالى كه در مجالس سرور روبروى يكديگر بر كرسيها نشسته هر كدام بر روى
هامش
( 1 ) - اين تفسير از امير مؤمنان عليه السّلام است ترجمهء مجمع ج 13 ، ص 191 .