مصلحت است .
وَ كَذلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ
؛ مقصود توجّه دادن به اين امر است كه خداوند به حضرت يوسف به عنوان پاداش اعمال نيك و تقوا و پرهيزكارىاش علم و حكمت آموخت . از حسن نقل شده : من أحسن عبادة ربه في شبيبته آتاه الحكمة في اكتهاله :
« كسى كه در جوانى عبادت پروردگارش را نيكو انجام دهد ، در پيرى به او حكمت آموزد . » مراوده ؛ مفاعله از « راد يرود » : آمدن و رفتن ، معناى عبارت اين است كه همسر عزيز مصر يوسف را با نيرنگ به خودش متوجه ساخت . يعنى كارى انجام داد كه شخص فريبكار انجام مىدهد تا طرف مقابلش را با كلك و نيرنگ گول بزند و چيزى را كه او در اختيار دارد و نمىخواهد از دست بدهد ، از وى بربايد ، و در اين جا منظور نيرنگها و چاره انديشيهايى است كه زليخا انجام داد تا يوسف را به كامجويى وادار سازد . «
هَيْتَ لَكَ
» : جلو بيا ، روى بياور : به وجوه مختلفى خوانده شده : « هيت لك » : بضمّ « تاء » ، « هيت لك » به كسر « هاء » و فتح « تاء » و « هئت » با همزه ، و ضمّ « تاء » : آماده شدم براى تو : از « هاء يهىء » و « لام » از متعلّقات فعل ، و در اصوات براى بيان است مثل اين كه گفته است : اين را براى تو مىگويم !
مَعاذَ اللَّهِ
؛ پناه به خدا مىبرم پناه بردنى . « انّه » ضمير ، براى شأن و حديث است .
رَبِّي ، أَحْسَنَ مَثْوايَ
؛ مبتدا و خبر ، و منظور يوسف از اين حرف ، سخن عزيز مصر است كه به همسرش گفت : « او را گرامى دار » ، پاداش سفارشهاى او اين نيست كه دربارهء همسر و خانوادهاش بر وى خيانت كنم .
[ سوره يوسف ( 12 ) : آيات 24 تا 29 ]
وَ لَقَدْ هَمَّتْ بِهِ وَ هَمَّ بِها لَوْ لا أَنْ رَأى بُرْهانَ رَبِّهِ كَذلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوءَ وَ الْفَحْشاءَ إِنَّهُ مِنْ عِبادِنَا الْمُخْلَصِينَ ( 24 ) وَ اسْتَبَقَا الْبابَ وَ قَدَّتْ قَمِيصَهُ مِنْ دُبُرٍ وَ أَلْفَيا سَيِّدَها لَدَى الْبابِ قالَتْ ما جَزاءُ مَنْ أَرادَ بِأَهْلِكَ سُوءاً إِلاَّ أَنْ يُسْجَنَ أَوْ عَذابٌ أَلِيمٌ ( 25 ) قالَ هِيَ راوَدَتْنِي عَنْ نَفْسِي وَ شَهِدَ شاهِدٌ مِنْ أَهْلِها إِنْ كانَ قَمِيصُهُ قُدَّ مِنْ قُبُلٍ فَصَدَقَتْ وَ هُوَ مِنَ الْكاذِبِينَ ( 26 ) وَ إِنْ كانَ قَمِيصُهُ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ فَكَذَبَتْ وَ هُوَ مِنَ الصَّادِقِينَ ( 27 ) فَلَمَّا رَأى قَمِيصَهُ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ قالَ إِنَّهُ مِنْ كَيْدِكُنَّ إِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظِيمٌ ( 28 )
يُوسُفُ أَعْرِضْ عَنْ هذا وَ اسْتَغْفِرِي لِذَنْبِكِ إِنَّكِ كُنْتِ مِنَ الْخاطِئِينَ ( 29 )