آگاهت مىسازد ، و نعمتش را بر تو ، و بر آل يعقوب تمام و كامل مىكند همان گونه كه پيش از اين بر پدرانت : ابراهيم و اسحاق تمام كرد براستى كه پروردگار تو بسيار دانا و حكيم است . ( 6 )
به طور تحقيق در داستان يوسف و برادرانش نشانههايى براى پرسش كننده بوده است . ( 7 )
موقعى كه برادران گفتند : يوسف و برادرش نزد پدرمان از ما محبوبترند ، با اين كه ما گروهى نيرومند هستيم ، به طور مسلم پدر ما در گمراهى آشكارى است . ( 8 )
يوسف را بكشيد يا او را به سرزمينى بيندازيد تا توجه پدرتان ، تنها مصروف شما باشد ، و بعد از آن مردمى شايسته گرديد . ( 9 )
تفسير :
يَجْتَبِيكَ
اجتباء ؛ به معناى « اصطفاء » و برگزيدن است . احاديث به معناى « رؤى » است كه جمع « رؤيا » مىباشد : خواب و رؤيا ، يا حديث نفس است و يا سخن فرشته ، و يا وسوسهء شيطان . تأويل رؤيا : تفسير آن و آنچه از آن فهميده مىشود ، حضرت يوسف عليه السّلام در تعبير خواب و بيان كردن آن از تمام مردم آگاهتر بود . بعضى گفتهاند :
« تأويل رؤيا » يعنى دانستن معانى كتابهاى الهى و سنن پيامبران . وى آنچه از معانى آنها كه بر مردم پوشيده بود براى مردم تفسير مىكرد و شرح مىداد . « احاديث » اسم جمع است براى حديث .
معناى اتمام نعمت ، اين است كه خداوند براى يوسف و پدرانش نعمت دنيا را به نعمت آخرت متّصل ساخت و آنها را پيامبران و پادشاهان قرار داد و بعد آنها را به سوى نعمتهاى سراى ديگر و درجات بلند بهشت منتقل ساخت .
آلِ يَعْقُوبَ
؛ خانواده و فرزندان اوست . در اصل « اهل » بوده چون تصغير آن « اهيل » است ، ولى فقط در موردى از خانواده به كار مىرود كه داراى عظمتى باشند .
مثل « آل النّبي » و « آل الملك » . « ابراهيم » : عطف بيان براى « ابويك » است .
إِنَّ رَبَّكَ عَلِيمٌ
؛ پروردگارت مىداند كه چه كسانى را برگزيند ، و حكيم است در