چنان كه هيچ ستمگرى از چنگش بيرون نمىرود .
فَإِنْ تَوَلَّوْا
؛ پس اگر نپذيرفتيد ، من ، به دليل كوتاهى در ابلاغ رسالت سرزنش نمىشوم ، زيرا آنچه مأمور بودم به شما ابلاغ كردم ، ولى شما نپذيرفتيد و آن را تكذيب كرديد .
وَ يَسْتَخْلِفُ رَبِّي
؛ مطلب مستقلّى است و منظور آن است كه خداوند شما را هلاك مىكند و مردمى ديگر مىآورد كه در خانههايتان جاى مىگيرند و بر اموال شما تصرّف مالكانه پيدا مىكنند .
وَ لا تَضُرُّونَهُ
؛ با اعراض و پشت كردنتان هيچ گونه زيانى نمىتوانيد به او برسانيد ، بلكه تنها به خودتان ضرر مىزنيد .
إِنَّ رَبِّي عَلى كُلِّ شَيْءٍ حَفِيظٌ
؛ پروردگار من بر هر چيز ناظر و مسلّط است ، بنا بر اين هيچ كارى از كارهاى شما بر او پوشيده نيست و از مجازات كردن شما غفلتى ندارد .
وَ لَمَّا جاءَ أَمْرُنا نَجَّيْنا هُوداً وَ الَّذِينَ آمَنُوا
؛ وقتى كه نوح و مؤمنان به او را به رحمت خود ، با هلاك ساختن دشمنانشان نجات داديم ، و آنها را از عذابى سخت رهانيديم .
اين عذاب باد گرمى بود كه در بينىهاى آنان مىوزيد و از نشستنگاههايشان بيرون مىرفت و عضو عضو آنها را تكّه تكّه مىكرد . و بعضى گفتهاند : مراد از نجات دادن دوم نجات از عذاب آخرت است .
وَ تِلْكَ عادٌ
؛ اشاره است به آثار باقيمانده و قبرهايشان . سپس خداوند به وصف حال آنها پرداخته ، مىفرمايد :
جَحَدُوا بِآياتِ رَبِّهِمْ وَ عَصَوْا رُسُلَهُ
؛ آيات پروردگارشان را انكار و با پيامبرانش مخالفت كردند ، زيرا وقتى كه با پيامبر خودشان مخالفت كردند در واقع با همه مخالفت كردهاند . كلّ جبار عنيد . منظور سردمدارانشان و كسانى هستند كه آنها را به مخالفت و تكذيب پيامبران دعوت مىكردند .
وَ أُتْبِعُوا فِي هذِهِ الدُّنْيا لَعْنَةً
؛ خداوند در اين آيه لعنت را پشت سر آنها قرار داده كه