طلبيده است كه اگر مىتوانيد ده سوره بياوريد و آن گاه كه ناتوانى آنها را دربارهء ده سوره ثابت كرد يك سوره از آنها خواست . « مثله » به معناى امثال است ، زيرا مقصود مشابهت هر كدام از آنها به ديگرى است .
مُفْتَرَياتٍ
؛ صفت است براى « عشر سور » : فرض كنيد كه من چنان كه شما تصور مىكنيد ، از پيش خود قرآن را آوردهام ، حالا شما هم از پيش خود سخنى كه در فصاحت و نيكى نظم مانند آن باشد بياوريد ، زيرا شما هم مثل من فصيح هستيد و مىتوانيد مثل من سخن بگوييد .
فَإِلَّمْ يَسْتَجِيبُوا لَكُمْ
؛ براى تو ، و مؤمنان . « فاعلموا » : پس اى مؤمنان بر عقيدهء خود و علمى كه داريد ( كه اينها از طرف خداست ) ثابت قدم باشيد و بر يقين خود بيفزاييد .
أَنَّما أُنْزِلَ بِعِلْمِ اللَّهِ
؛ اين قرآن به گونهاى نازل شده است كه آن را جز خداوند هيچ كس نمىداند و آن ، نظمى است كه تمام خلق اللَّه از ساختن آن عاجزند ، و نيز خبر دادن از امور غيبى كه جز حق تعالى كسى را راهى به آن نيست ، و بدانيد كه معبودى جز خداى يكتا در صحنهء وجود نيست ، يكتا دانستن او حق است ، و شرك به او ظلم صريح .
فَهَلْ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ
: آيا پس از اقامهء اين دليل يقين و اخلاص پيدا مىكنيد و معتقد مىشويد بر اين كه اين قرآن كلام خداست و ساختهء بشر نيست ؟ .
ممكن است مخاطب اين آيه :
فَإِلَّمْ يَسْتَجِيبُوا لَكُمْ
؛ را كفار بگيريم ( نه پيغمبر و مؤمنان ) و چنين معنا كنيم : اگر كسانى را كه براى معارضهء با قرآن دعوت مىكنيد نتوانند به شما پاسخ مثبتى بدهند ، حجّت بر شما تمام خواهد بود ، آيا اكنون تبعيت از اسلام مىكنيد و معتقد به توحيد مىشويد ( يا نه ) ؟
[ سوره هود ( 11 ) : آيات 15 تا 17 ]
مَنْ كانَ يُرِيدُ الْحَياةَ الدُّنْيا وَ زِينَتَها نُوَفِّ إِلَيْهِمْ أَعْمالَهُمْ فِيها وَ هُمْ فِيها لا يُبْخَسُونَ ( 15 ) أُولئِكَ الَّذِينَ لَيْسَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ إِلاَّ النَّارُ وَ حَبِطَ ما صَنَعُوا فِيها وَ باطِلٌ ما كانُوا يَعْمَلُونَ ( 16 ) أَ فَمَنْ كانَ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ وَ يَتْلُوهُ شاهِدٌ مِنْهُ وَ مِنْ قَبْلِهِ كِتابُ مُوسى إِماماً وَ رَحْمَةً أُولئِكَ يُؤْمِنُونَ بِهِ وَ مَنْ يَكْفُرْ بِهِ مِنَ الْأَحْزابِ فَالنَّارُ مَوْعِدُهُ فَلا تَكُ فِي مِرْيَةٍ مِنْهُ إِنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يُؤْمِنُونَ ( 17 )