از نظر ارزيابى وحدتاسلامى :
مثلًا يكى از هدفهاى اسلامى وحدت است . ما بايد بدانيم اسلام براى اين هدف چه اندازه ارزش قائل است . حج براى اين است .
احساس همبستگى سبب مىشود به كمك يكديگر بياييم ، نه اينكه دو ميليون يهودى قبله اوّلى مسلمين را غصب كنند و ما ناظر باشيم .
از نظر درك سرمايه ها :
ما بايد اولًا بدانيم چه سرمايه هاى اسلامى از كتابها ، هنرها ، ابتكارها ، صنايع ، سابقه تمدن و فرهنگ و سهم در فرهنگ جهان داريم و بعد بدانيم براى حفظ اين سرمايه ها و معرفى آنها چه اقداماتى بايد بكنيم . فلسفه اين دانستنها اين است كه به ملت ما غرور و شخصيت مىدهد .
سرمايه هاى فرهنگى و سرمايه هاى انسانى :
يكى از سرمايه هاى ما جوانان ما ، كودكان ماست . اين سرمايه ها را بايد حفظ و نگهدارى كنيم . ما برعكس ، جوانان را به بهانه هاى مختلف طرد مىكنيم ، به دامن دشمن مىاندازيم .
فرهنگ مستقل :
يكى ديگر از سرمايه هاى ما فرهنگ مستقل ماست به نام تعصب نداشتن از دست ما نگيرند قوانين آسمانى ماست كه جانشين ندارد .
سرمايه عفاف :
عفاف ما و تقواى ماست كه [ مىخواهند ] از دست ما بگيرند فكر مستقل و عزت و شرف ماست كه [ مىخواهند ] به بهانه و نام تمدن از ما بگيرند .
عوامل رشد دهنده و عوامل خوابآور :
8 . ما نيازمنديم به عواملى كه بر رشد ما بيفزايد و بيدار كننده باشد و بايد با عواملى كه خوابآور است مبارزه كنيم . بسيارى از شعربازىها و درويشىها مانع رشد ماست ، همچنانكه بسيارى از كتابها ، فيلمها ، مجله ها براى اين است كه ما را غافل نمايند .
سيدجمال :
9 . سيدجمالالدين به اين دليل مورد احترام است كه افكارش ، خطابه هايش ، نوشته هايش ، فعاليتهايش همه بيدار كننده است . هيچ دليل ديگرى غير از اين لازم نيست .
تفكر عبادت است زيرا رشد است :
10 . اسلام كه تفكر را نوعى عبادت مىداند طرفدار رشد است .
مبارزه اسلام با تقليد و تعبد كوركورانه طرفدارى از رشد است : * ( انى ما اخاف على امتى الفقر و لكن اخاف عليهم سوء التدبر .
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 472
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٤٧٢