مساوى است تحصيل او با كار يك انسان در همه عمر ، ارزشش مساوى كار يك انسان است . اين حساب در مضاربه ها از لحاظ مقدار سهمى كه سرمايه و مقدار سهمى كه عامل از منافع مىبرد بايد در نظر گرفته شود .
بحث در اطراف آيات ربا ( 1 ) .
آيات ربا ( رجوع شود به صفحه 343 ) :
اول بحث در آيات سوره بقره :
الذين يأكلون الرّبوا لايقومون الَّا كما يقوم الذى يتخبطه الشيطان من المس ذلك بانهم قالوا انما البيع مثل الرّبوا . . .
( آيات 275 تا 281 ) .
مراد از اكل ، قيام ، مس شيطان در آيه كريمه :
1 . مراد از اكل ، مطلق تصرف است مثل « اكل » در آيه : * ( ان الذين يأكلون اموال اليتامى ) * و آيه : * ( لاتأكلوا اموالكم بينكم بالباطل ) * و غيره . 2 . مراد از * ( لايقومون . . . ) * قيام دنيوى در امر زندگى است و اما قيام از قبر در آخرت ، از آيه فهميده نمىشود و حديث ليلة معراج هم درصدد تفسير آيه نيست ، گذشته از اينكه آنچه در قيامت تجسم مىيابد اصلى در دنيا دارد . 3 . مراد از * ( الذى يتخبطه الشيطان من المس ) * چيست ؟ الف . بعضى گفتهاند كه اين سخن بر زعم عرب جارى است كه جنون را از مس شيطان مىدانستهاند و كلمات مجنون در عربى و ديوانه در فارسى دلالت بر اين پندار دارد . در اينجا بحثى مطرح شده است كه آيا ممكن است قرآن كلام خود را بر زعم و پندار مردم جارى كند يا نه ؟ بعضى خواستهاند از همين آيه بر صحت عقيده مذكور فىالجمله استدلال كنند ( الميزان ) .
هامش
( 1 ) . [ يادداشتها از اينجا به بعد به خط استاد نيست ولى حواشى و بعضى پاورقيها به خط ايشان است . ]