داريد كه احكام و قوانين آنها به صلاح شماست و تفاوتشان بر طبق اختلاف احوال و شرايط هر عصرى بوده ، يا از شبهات پيروى كرده و در عمل افراط مىكنيد ؟ !
فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ
؛ پس به سوى نيكيها بشتابيد .
إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُكُمْ
؛ اين جمله مستأنفه و در مقام بيان تعليل براى سبقت جستن در نيكيهاست .
فَيُنَبِّئُكُمْ
؛ و شما را آگاه خواهد كرد به آنچه از امور دينتان دربارهء آنها اختلاف داشتيد و ميان بر حق يا باطل بودن شما داورى كرده و شما را بر حسب استحقاقتان كيفر خواهد داد .
وَ أَنِ احْكُمْ بَيْنَهُمْ
؛ عطف بر الكتاب است ؛ يعنى ما قرآن را بر تو نازل كرديم تا اين كه در ميان اهل كتاب بر طبق آن حكم كنى ، بنا بر اين كه « أن » مصدريه و فعل امر صلهء آن باشد و مىتوان گفت عطف بر بالحق است ، يعنى ما قرآن را به حق و براى اين كه بر طبق آن حكم كنى ، نازل كرديم .
وَ احْذَرْهُمْ أَنْ يَفْتِنُوكَ عَنْ بَعْضِ ما أَنْزَلَ اللَّهُ إِلَيْكَ
؛ و بپرهيز از آنان كه تو را از بعض آنچه خدا بر تو نازل كرده گمراه ساخته و به سوى احكام هواپسندانهء خود بكشانند ، اين كار را از اين طريق انجام مىدهند كه تو را به مسلمانى خود اميدوار كرده و به طمع اندازند و مىگويند ما اشراف و دانشمندان يهود هستيم و اگر از تو پيروى كنيم همهء يهوديان به پيروى از ما به تو ايمان خواهند آورد ، و البته ميان ما و قوم ما نزاعى است ، و اگر در اين نزاع به نفع ما داورى كنى ما به تو ايمان مىآوريم و نبوّت تو را تصديق خواهيم كرد . پيامبر ( ص ) از چنين قضاوتى خوددارى كرد و آيهء فوق نازل شد .
يُرِيدُ اللَّهُ أَنْ يُصِيبَهُمْ
؛ خدا مىخواهد آنها را به جرم روگرداندن از حكمش كيفر دهد .
بِبَعْضِ ذُنُوبِهِمْ
؛ به پارهاى از جرمهايشان ، بعض به جاى كلّ ذكر شده و مقصود اين است كه آنها گناهان بسيارى دارند كه اين گناه جزئى از آنهاست .