تفسير :
« معذّرون » تقصيركنندگان : عذّر فى الامر ، در كار سستى كرد ، آن را جدّى نگرفت . حقيقتش اين است كه چنان وانمود كند كه در اين كار عذر موجّهى دارد ، و حال آن كه ندارد . مىتوان گفت اين كلمه در اصل « معتذرون » بوده « ت » در « ذ » ادغام شده ، و حركت آن به « عين » انتقال يافته ، علاوه بر قرائت مشهور ، دو وجه ديگر نيز بر طبق دستور زبان عرب ، جايز است : 1 - كسر عين ، به التقاء ساكنين : ( معذّرون ) .
2 - ضمّ آن ، به جهت تبعيت از « ميم » ( معذرون ) ؛ اما اين دو قرائت در اين آيه ثابت نشده است . وجه ديگرى كه خوانده شده « معذرون » بدون تشديد است . به معناى كسى كه در عذر و بهانهآوردن كوشش زياد و مبالغهء فراوان مىكند .
وَ قَعَدَ الَّذِينَ كَذَبُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ
؛ آنهايى كه ادعا كردند ، به خدا و رسولش ايمان دارند اما در اين ادّعا دروغ گفتند از رفتن به جنگ خوددارى كردند و حتى براى عذر خواستن هم نيامدند .
از ابو عمرو بن علاء روايت شده است : هر دو گروه خطاكار بودند : بعضى آمدند و براى نرفتن بهانهها آوردند ، و برخى ديگر خودسرانه در خانه نشستند و به جنگ نرفتند .
سَيُصِيبُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ
؛ اين گروه از اعراب كه كافر شدهاند به زودى گرفتار عذاب دردناك ، به كشته شدن در دنيا و به حرارت آتش در آخرت گرفتار خواهند شد .
[ سوره التوبة ( 9 ) : آيات 91 تا 93 ]
لَيْسَ عَلَى الضُّعَفاءِ وَ لا عَلَى الْمَرْضى وَ لا عَلَى الَّذِينَ لا يَجِدُونَ ما يُنْفِقُونَ حَرَجٌ إِذا نَصَحُوا لِلَّهِ وَ رَسُولِهِ ما عَلَى الْمُحْسِنِينَ مِنْ سَبِيلٍ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ ( 91 ) وَ لا عَلَى الَّذِينَ إِذا ما أَتَوْكَ لِتَحْمِلَهُمْ قُلْتَ لا أَجِدُ ما أَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ تَوَلَّوْا وَ أَعْيُنُهُمْ تَفِيضُ مِنَ الدَّمْعِ حَزَناً أَلاَّ يَجِدُوا ما يُنْفِقُونَ ( 92 ) إِنَّمَا السَّبِيلُ عَلَى الَّذِينَ يَسْتَأْذِنُونَكَ وَ هُمْ أَغْنِياءُ رَضُوا بِأَنْ يَكُونُوا مَعَ الْخَوالِفِ وَ طَبَعَ اللَّهُ عَلى قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لا يَعْلَمُونَ ( 93 )