بهرهمند شدند ، شما نيز از نصيب خود بهرهمند شديد مانند كسانى كه پيش از شما از نصيب خود بهره بردند ، و شما ( در گناه و خلاف ) فرو رفتيد همانگونه كه آنها فرو رفتند ، و اعمالشان در دنيا و آخرت از بين رفت و همانها زيانكارانند . ( 69 )
آيا خبر آنان كه پيش از ايشان بودهاند : قوم نوح و عاد و ثمود و قوم ابراهيم و اهل مدين و آباديهاى واژگون شده ، كه پيامبرانشان با دليلهاى روشن بسوى آنها آمدند ، به اينها نرسيده است ؟ خدا به آنها ستم نكرد اما خود آنها به خويشتن ستم روا مىداشتند . ( 70 )
تفسير :
بَعْضُهُمْ مِنْ
؛ جملة « بعض » ؛ برخى از منافقان از جملهء برخى ديگرشان هستند و برخى به برخى ديگر نسبت داده مىشوند . مقصود اين است ، كه وقتى به مؤمنان مىگويند : ما از شماييم « 1 » و بر اين امر سوگند ياد مىكنند دروغ مىگويند و نيز اين جمله در مقام تثبيت جملهء
« وَ ما هُمْ مِنْكُمْ »
« 2 » است . بعد از آن كه خداوند ادّعاى آنها را تكذيب كرده ، آنان را به حالتى توصيف فرموده كه اصولا بر ضدّ حالت مؤمنان است :
يَأْمُرُونَ بِالْمُنْكَرِ
؛ كفر و گناه را مورد تبليغ و ترويج ، قرار مىدهند .
وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمَعْرُوفِ
؛ و از ايمان آوردن و انجام دادن عبادت و اطاعت خدا و رسول جلوگيرى مىكنند .
وَ يَقْبِضُونَ أَيْدِيَهُمْ
؛ به سبب پستى و حرص ، و لئامت و بخلى كه دارند ، از صرف مال در امور خيريه و صدقات و انفاق در راه خدا ، دستهايشان را مىبندند .
نَسُوا اللَّهَ
؛ خداى را از ياد بردند .
« فَنَسِيَهُمْ »
او نيز فضل و رحمتش را از آنان دريغ فرمود .
هامش
( 1 ) -إِنَّهُمْ لَمِنْكُمْآيهء 56 همين سوره .
( 2 ) - مأخذ قبلى .