لَوْ لا كِتابٌ مِنَ اللَّهِ سَبَقَ لَمَسَّكُمْ فِيما أَخَذْتُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ
؛ اگر فرمان سابق خداوند در لوح محفوظ نبود كه غنيمتها براى شما مباح است ، به خاطر حلال شمردن آن پيش از اباحه ، عذاب و كيفر بزرگى به شما مىرسيد .
بعضى از مفسّران در تفسير آيهء بالا گفتهاند : اگر خداوند در قرآن مقرّر نكرده بود كه با بودن پيامبر در ميان شما ، شما را عذاب نمىكند .
فَكُلُوا مِمَّا غَنِمْتُمْ حَلالًا
؛ اين فرمان ، دستور اباحهء فديه است ؛ زيرا فديه از جملهء غنيمتهاست . بعضى از مفسّران گفتهاند : مسلمانان از تصرّف در غنيمتها خوددارى كردند و به آن دستدرازى نكردند ، در نتيجه اين آيه نازل شد و فاء در « فكلوا » فاء سببيّه است ، يعنى براى شما غنيمتها را مباح كردم پس از آنچه به غنيمت گرفتهايد حلال و پاكيزه است ، بخوريد . « حلالا » منصوب است چون يا حال براى غنيمتهاست يا صفت براى مصدر محذوف « أكلا » است .
[ سوره الأنفال ( 8 ) : آيات 70 تا 71 ]
يا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِمَنْ فِي أَيْدِيكُمْ مِنَ الْأَسْرى إِنْ يَعْلَمِ اللَّهُ فِي قُلُوبِكُمْ خَيْراً يُؤْتِكُمْ خَيْراً مِمَّا أُخِذَ مِنْكُمْ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ ( 70 ) وَ إِنْ يُرِيدُوا خِيانَتَكَ فَقَدْ خانُوا اللَّهَ مِنْ قَبْلُ فَأَمْكَنَ مِنْهُمْ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ( 71 )
ترجمه :
اى پيامبر به اسيرانى كه در دست شماست بگو : اگر خداوند خيرى در دلهاى شما بداند ، ( و نيات نيك و پاكى داشته باشيد ) بهتر از آنچه از شما گرفته به شما مىدهد و شما را مىبخشد و خداوند آمرزنده و مهربان است . ( 70 )
اما اگر بخواهند به تو خيانت كنند ( موضوع تازهاى نيست ) ، آنها پيش از اين ( نيز ) به خدا خيانت كردند و خداوند ( شما را ) بر آنها پيروز كرد و خداوند دانا و حكيم است . ( 71 )