مخالفتهاى خود ادامه دهيد ما شما را گرفتار خواهيم كرد ) و جمعيت شما هر چند زياد باشند شما را بىنياز ( از يارى خدا ) نخواهد كرد و خداوند با مؤمنان است . ( 19 )
اى كسانى كه ايمان آوردهايد خدا و پيامبرش را اطاعت كنيد و سرپيچى ننماييد در حالى كه سخنان او را مىشنويد . ( 20 )
و همانند كسانى نباشيد كه مىگفتند : شنيديم ولى در حقيقت نمىشنيدند . ( 21 )
تفسير :
ذلِكُمْ وَ أَنَّ اللَّهَ مُوهِنُ كَيْدِ الْكافِرِينَ
؛ « ذلكم » اشاره به بلاى حسن است و در محل رفع - خبر مبتداى محذوف - است و تقدير آن « الغرض ذلكم » است و « أن اللَّه موهن » عطف بر « ذلكم » است ، يعنى : هدف اعطاى نعمت پيروزى به - مؤمنان و سست كردن نقشههاى كافران است .
« موهن » به تشديد - موهّن - نيز قرائت شده است . همچنين به طريق اضافه و - بدون اضافه - بر طبق اصل ، يعنى با تنوين و اعمال نيز قرائت شده است .
إِنْ تَسْتَفْتِحُوا فَقَدْ جاءَكُمُ الْفَتْحُ
؛ اين آيه خطاب به اهل مكه به طريق استهزاء و تمسخر است و آن قضيه چنان بود كه مردم مكه زمانى كه مىخواستند به سوى ميدان بدر خارج شوند دست در پردههاى خانهء كعبه زدند و گفتند : خدايا از ميان اين دو لشكر آن گروه را كه برتر و هدايتيافتهتر و گرامىتر است پيروز گردان و نيز نقل شده كه ابو جهل در روز بدر گفت : بار خدايا هر كدام از ما كه بيشتر از ديگرى ترككنندهء خويشان و قاطع رحم است امروز هلاكش گردان .
وَ إِنْ تَنْتَهُوا فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ وَ إِنْ تَعُودُوا نَعُدْ
؛ بعضى از مفسّران گفتهاند : « ان تستفتحوا » خطاب به مؤمنان و « ان تنتهوا . . . » خطاب به كافران است ، يعنى اگر دست از دشمنى با رسول خدا برداريد ، به سود شماست و اگر به سوى جنگ با او برگرديد ما نيز به يارى او بازمىگرديم .