وَ لَمَّا سَكَتَ عَنْ مُوسَى الْغَضَبُ
؛ هنگامى كه خشم از موسى فرو نشست . اين تعبير ، تمثيل است ؛ گويا خشم او را به كارى كه انجام داد وادار مىكرد و مىگفت :
الواح را بيفكن و سر برادرت را به سمت خود بكش و بعد از اين سخن را ترك كرد [ و موسى آرام شد ] . معناى آيه اين است : و هنگامى كه [ آتش ] خشم موسى خاموش شد ، الواحى را كه افكنده بود برگرفت .
وَ فِي نُسْخَتِها
؛ و در آنچه كه در الواح نقل شده و نوشته شده بود . « نسخة » فعلة به معناى مفعول [ منسوخ ] است مثل خطبه [ كه به معناى مخطوب است ] .
« هدى » : راهنمايى و بيان آنچه از امور دين كه مورد نياز است و نعمت و منفعت براى آنها كه از خداى خويش مىترسند ، وجود داشت .
لِرَبِّهِمْ يَرْهَبُونَ
؛ دخول « لام » به سبب تقدم مفعول ( ربهم ) بر فعل « يرهبون » است همانطور كه مىگويى : لك ضربت : تو را زدم و همانند آيهء 43 سورهء يوسف :
« لِلرُّءْيا تَعْبُرُونَ »
: « خوابها را تعبير مىكنيد »
[ سوره الأعراف ( 7 ) : آيه 155 ]
وَ اخْتارَ مُوسى قَوْمَهُ سَبْعِينَ رَجُلاً لِمِيقاتِنا فَلَمَّا أَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ قالَ رَبِّ لَوْ شِئْتَ أَهْلَكْتَهُمْ مِنْ قَبْلُ وَ إِيَّايَ أَ تُهْلِكُنا بِما فَعَلَ السُّفَهاءُ مِنَّا إِنْ هِيَ إِلاَّ فِتْنَتُكَ تُضِلُّ بِها مَنْ تَشاءُ وَ تَهْدِي مَنْ تَشاءُ أَنْتَ وَلِيُّنا فَاغْفِرْ لَنا وَ ارْحَمْنا وَ أَنْتَ خَيْرُ الْغافِرِينَ ( 155 )
ترجمه :
و موسى از قوم خود هفتاد تن از مردان را براى ميعادگاه ما برگزيد . و هنگامى كه زمين لرزه آنها را فراگرفت ( و هلاك شدند ) ، گفت : پروردگارا ، اگر مىخواستى ، مىتوانستى آنها و مرا پيش از اين نيز هلاك كنى ؛ آيا ما را به خاطر آنچه سفيهانمان انجام دادهاند