وَ رَأَوْا أَنَّهُمْ قَدْ ضَلُّوا
؛ و ديدند كه گمراه شدهاند و هنگام بازگشت موسى عليه السّلام به سوى آنان ، گمراهى را با پرستش گوساله ، آشكار ساختند .
قالُوا لَئِنْ لَمْ يَرْحَمْنا رَبُّنا وَ يَغْفِرْ لَنا
؛ گفتند اگر پروردگارمان به ما رحم نكند و ما را نيامرزد . « ترحمنا » به « تا » و « ربنا » به نصب بنا بر اين كه منادا باشد و « تغفر لنا » ( به تا ) نيز قرائت شده است .
از حسن بصرى روايت شده است كه : همهء بنى اسرائيل جز هارون گوساله را پرستش كردند و دليل آن ، سخن موسى :
« رَبِّ اغْفِرْ لِي وَ لِأَخِي »
، مىباشد كه تنها براى خود و برادرش دعا كرد ؛ و ديگران غير از حسن گفتهاند : همهء بنى اسرائيل گوساله را عبادت نكردند .
[ سوره الأعراف ( 7 ) : آيات 150 تا 151 ]
وَ لَمَّا رَجَعَ مُوسى إِلى قَوْمِهِ غَضْبانَ أَسِفاً قالَ بِئْسَما خَلَفْتُمُونِي مِنْ بَعْدِي أَ عَجِلْتُمْ أَمْرَ رَبِّكُمْ وَ أَلْقَى الْأَلْواحَ وَ أَخَذَ بِرَأْسِ أَخِيهِ يَجُرُّهُ إِلَيْهِ قالَ ابْنَ أُمَّ إِنَّ الْقَوْمَ اسْتَضْعَفُونِي وَ كادُوا يَقْتُلُونَنِي فَلا تُشْمِتْ بِيَ الْأَعْداءَ وَ لا تَجْعَلْنِي مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ ( 150 ) قالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي وَ لِأَخِي وَ أَدْخِلْنا فِي رَحْمَتِكَ وَ أَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ ( 151 )
ترجمه :
و هنگامى كه موسى خشمگين و اندوهناك به سوى قوم خود بازگشت ، گفت : پس از من بد جانشينانى برايم بوديد ( و آئين مرا ضايع كرديد ) . آيا در فرمان پروردگارتان ( و تمديد مدت ميعاد او در قضاوت ) عجله نموديد ؟ سپس الواح را افكند و [ موى ] سر برادر خود را گرفت و ( با عصبانيت ) به سوى خود كشيد . هارون گفت :
فرزند مادرم ، اين گروه مرا در فشار گذاردند و نزديك بود مرا به قتل