فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمُ الطُّوفانَ
؛ ما طوفان را بر آنها فرستاديم . طوفان حادثهاى ، همچون باران يا سيل بود كه آنها را فراگرفت و بر آنها غلبه كرد . بعضى از مفسرين گفتهاند :
خداوند بر آنها بارانى فرو فرستاد كه نزديك بود هلاك شوند ؛ زيرا خانههايشان از آب پر شد بهطورى كه تا گردن در آب فرو رفته بودند و هر كس كه نشست غرق شد . اين در حالى بود كه در خانههاى بنى اسرائيل قطرهاى آب داخل نشده بود .
بعضى از مفسرين گفتهاند : مقصود از طوفان آبله است و قوم فرعون ، نخستين كسانى بودند كه با آن بلا ، كيفر داده شدند و پس از آن ، آن مرض در زمين باقى ماند .
برخى ديگر از مفسرين گفتهاند : طوفان ، مرگ سريع و ناگهانى بود .
پس [ از نزول طوفان ] به موسى گفتند : از پروردگارت براى ما بخواه كه عذاب را از ما بردارد و [ در عوض ] ما به تو ايمان مىآوريم . موسى درخواست كرد و عذاب بر طرف شد ليكن آنها ايمان نياوردند . پس از آن ، خداوند ملخ را بر آنها مسلط ساخت تا اين كه ملخها تمامى كشتها و ميوههايشان را خوردند و پس از آن همه چيز حتى درها و سقفهاى خانهها را نيز خوردند و اين در حالى بود كه هيچ يك از آنها به خانههاى بنى اسرائيل داخل نشده بودند .
پس [ از نزول اين عذاب ] قوم فرعون از موسى كمك خواستند و او دعا كرد و عذاب از آنها برداشته شد ولى باز هم ايمان نياوردند . خداوند هم قمل را بر آنها مسلط كرد . قمل كنههاى درشت را گويند . « 1 » بعضى از مفسرين ، قمل را دبى يعنى بچههاى ملخ و برخى ديگر كك دانستهاند . جريان امر اين بود كه كنه ميان لباس و پوست آنها داخل مىشد و [ خون ] شخص را مىمكيد . بعد [ از نزول اين عذاب ] از موسى كمك خواستند و عذاب از آنها برداشته شد . پس از آن گفتند : اكنون بر ما
هامش
( 1 ) - عبارت متن تفسير اين است : « الحمنان كبار القردان » و همچنين است در كشّاف و مجمع البيان اما در قاموس الحمن و الحمنان صغار القردان و در مقدّمة الادب زمخشرى : حمنانه : كنه خرد معنى شده است ، تصحيح استاد گرجى ، ج 1 ، ص 464 .