وَ عَتَوْا عَنْ أَمْرِ رَبِّهِمْ
؛ از فرمان پروردگارشان روى برگرداندند و از امتثال آن ، در حالى كه نافرمان بودند ، تكبر ورزيدند . امر خداوند ، جملهء
« فَذَرُوها تَأْكُلْ فِي أَرْضِ اللَّهِ »
است كه از زبان صالح به انجام آن امر فرموده است يا اين كه منظور از امر خداوند ، دين اوست كه از آن نافرمانى كردند .
ائْتِنا بِما تَعِدُنا
؛ اى صالح ، عذابى را كه به ما وعده دادهاى ، بر ما نازل كن . آنها در نزول عذاب شتاب مىكردند ، چون صالح را دروغگو مىدانستند و به همين سبب كلامشان را بر چيزى كه منكر آن بودند ، يعنى رسالت صالح ، معلق كردند .
فَأَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ
؛ پس صداى شديدى كه زمين از آن به لرزه در آمد بر آنها آغاز گرديد و از آن مضطرب و هراسان شدند .
فَأَصْبَحُوا فِي دارِهِمْ جاثِمِينَ
؛ پس صبحگاهان در شهرها و خانههايشان ، مردگانى آرام و بىحركت بودند . النّاس جثّم ، يعنى مردم بدون حركت نشستهاند .
فَتَوَلَّى عَنْهُمْ
؛ صالح از آنها روى برگرداند در حالى كه براى آنها اندوهگين شد و از اين كه به او ايمان نياوردند محزون بود .
وَ قالَ يا قَوْمِ لَقَدْ أَبْلَغْتُكُمْ رِسالَةَ رَبِّي . . .
؛ حضرت صالح گفت : اى مردم ، من تمام توانم را در هدايت شما به كار بردم و از هيچ كوششى در جهت نصيحت و راهنمايى شما فروگذار نكردم . اين كلام ، صالح دليل اين است كه ظاهرا او شاهد نزول عذاب بر آنها بوده و بعد از آن كه آنها را مرده و بر زمين افتاده ديده ، از آنها روى برگردانده است .
[ سوره الأعراف ( 7 ) : آيات 80 تا 84 ]
وَ لُوطاً إِذْ قالَ لِقَوْمِهِ أَ تَأْتُونَ الْفاحِشَةَ ما سَبَقَكُمْ بِها مِنْ أَحَدٍ مِنَ الْعالَمِينَ ( 80 ) إِنَّكُمْ لَتَأْتُونَ الرِّجالَ شَهْوَةً مِنْ دُونِ النِّساءِ بَلْ أَنْتُمْ قَوْمٌ مُسْرِفُونَ ( 81 ) وَ ما كانَ جَوابَ قَوْمِهِ إِلاَّ أَنْ قالُوا أَخْرِجُوهُمْ مِنْ قَرْيَتِكُمْ إِنَّهُمْ أُناسٌ يَتَطَهَّرُونَ ( 82 ) فَأَنْجَيْناهُ وَ أَهْلَهُ إِلاَّ امْرَأَتَهُ كانَتْ مِنَ الْغابِرِينَ ( 83 ) وَ أَمْطَرْنا عَلَيْهِمْ مَطَراً فَانْظُرْ كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُجْرِمِينَ ( 84 )