چنان كه مىفرمايد :
حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَ الدَّمُ وَ لَحْمُ الْخِنْزِيرِ . . .
« مردار ، خون ، گوشت خوك و . . . بر شما حرام شده » ( مائده / 3 ) يا مگر چيزهايى كه آيهء تحريم آنها بر شما خوانده شد .
انعام ؛ ازواج هشتگانه است . « 1 » و گفتهاند : منظور از « بهيمة الأنعام » آهوان و گاوهاى وحشى و نظير آنهاست و گويى مقصودشان چهارپايانى است كه [ در خلقت ] شبيه و نزديك به انعامند ، و اضافهء بهيمه به انعام به مناسبت شباهت ميان آنهاست .
غَيْرَ مُحِلِّي الصَّيْدِ
؛ « غير » منصوب شده بنا بر اين كه حال از ضمير در لكم باشد ، يعنى : چهارپايان بر شما حلال شده است ، و صيد را در حال احرام حلال نشمريد . و اخفش گفته است : « غير » منصوب شده بنا بر اين كه حال از ضمير « أوفوا » باشد .
وَ أَنْتُمْ حُرُمٌ
؛ حال است از محلى الصيد و گويى گفته شده : در حال احرام و خوددارى كردن شما از صيد ، برخى از چهارپايان بر شما حلال شده تا دچار زحمت نشويد .
إِنَّ اللَّهَ يَحْكُمُ ما يُرِيدُ
؛ خداوند به آنچه از احكام بخواهد حكم مىكند .
« حرم » جمع حرام و منظور شخص در حال احرام است .
هامش
( 1 ) - منظور از « هشت زوج » گوسفند نر و ماده ، بز نر و ماده ، شتر و گاو نر و ماده است ، و از آنجا كه كلمهء « زوج » به هر يك از دو جنس نر و ماده گفته مىشود مجموعا 8 زوج مىشود ( هر چند در تعبيرات روزمره فارسى « زوج » به مجموع دو جنس اطلاق مىگردد ، ولى در تعبيرات عربى چنين نيست ، لذا در آغاز آيهء 6 سوره زمر از همسر آدم به عنوان « زوج » تعبير شده است ) . - م .