مىكند و جملهء
لَيْسَ لَهُ وَلَدٌ
؛ در محلّ نصب است بنا بر حال بودن ؛ يعنى اگر شخص بميرد و داراى فرزند نباشد .
وَ لَهُ أُخْتٌ
؛ و اين ميّت كه داراى فرزند - و والدين نيست - خواهرى دارد اعمّ از پدرى و مادرى يا پدرى -
فَلَها نِصْفُ ما تَرَكَ
؛ خواهر را از تركه ميّت 1 / 2 است .
وَ هُوَ يَرِثُها إِنْ لَمْ يَكُنْ لَها وَلَدٌ
؛ يعنى هر گاه ميّت ، زنى باشد كه داراى فرزند و والدين نيست و برادرى ( از پدر و مادر يا پدر ) دارد همهء مال براى برادر اوست . شرط نداشتن پدر را رسول خدا ( ص ) بيان كرده است و اين شرط اجماعى است .
فَإِنْ كانَتَا اثْنَتَيْنِ
؛ در اصل چنين بوده : فإن كان من يرث بالأخوة اثنتين . اگر كسانى كه از طريق برادر و خواهرى ارث مىبرند دو خواهر باشند فلهما الثلثان مما ترك ؛ براى آن دو خواهر 2 / 3 مال است .
وَ إِنْ كانُوا إِخْوَةً رِجالًا وَ نِساءً
؛ و اگر آنان كه از ميّت ارث مىبرند ، خواهر و برادر باشند
فَلِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ
؛ سهم برادر دو برابر سهم خواهر است . منظور از « إخوة » برادران و خواهرانند و از باب تغليب بالفظ مذكّر آمده است و دليل اين كه در مورد دو خواهر « إن كانتا » و در مورد خواهران و برادران « إن كانوا » آورده به اين مناسبت است كه خبر كانتا تثنيه و خبر كانوا جمع مىباشد ، مانند من كانت امك كه ضمير راجع به « من » به خاطر مؤنث بودن خبر ( ام ) مؤنث آورده است .
أَنْ تَضِلُّوا
؛ مفعول له و به معناى كراهة أن تضلوا است ؛ يعنى خداوند همهء احكام دينتان را براى شما بيان مىكند تا اين كه گمراه نشويد .
وَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ
؛ خداوند به تمام امورى كه مربوط به معاش و معاد شما مىشود ، داناست و بر طبق آنچه حكمت و مصلحتش ايجاب كند به شما جزا خواهد داد .