إِنْ يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ
؛ اى گنهكاران ، اگر خدا مىخواست همهتان را نابود مىكرد .
وَ يَسْتَخْلِفْ مِنْ بَعْدِكُمْ ما يَشاءُ
؛ و پس از هلاكت شما و از ميان بردنتان خلق ديگرى را به جاى شما قرار مىداد تا او را اطاعت كنند ، هم چنان كه شما را از نسل مردمى ديگر به وجود آورد كه پيش از شما بودهاند .
إِنَّ ما تُوعَدُونَ
؛ آنچه به آن وعده داده شدهايد ، از قبيل حشر و نشر ، و پاداش و كيفر ، و اختلاف و تفاوتها كه ميان درجات بهشت و طبقات دوزخ و آتش وجود دارد ، بهطور حتم و يقين خواهد آمد ، و شما از مملكت خداوند ، خارج نيستيد .
اعْمَلُوا عَلى مَكانَتِكُمْ
؛ مكانت ، ممكن است مصدر ( ثلاثى مجرد ) باشد ، از فعل :
مكن يعنى به بالاترين مرحلهء تمكّن و قدرت رسيد . و ممكن است به معناى جايگاه و مقام ( اسم مكان از كون ) باشد ، مكان و مكانت مثل مقام و مقامت .
معناى آيه بنا بر وجه اول اين است : تا آنجا كه توانتان مىرسد در حدّ بالاترين مرحلهء تمكّن و امكانتان ، عمل كنيد .
و بنا بر وجه دوم چنين مىشود : بر همان حالت و موقعيتى ( از كفر ) كه داريد عمل كنيد و در همان جهت سير كنيد .
إِنِّي عامِلٌ
؛ من نيز در جايگاه خود عمل مىكنم .
مقصود اين است : شما بر كفر و عداوت خود باقى باشيد ، و من نيز بر اسلام و صبر در برابر شما ثابت قدم هستم .
فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ
؛ به زودى خواهيد دانست كه كدام يك از ما داراى سرانجامى پسنديده هستيم .
اين معنا از اين آيهء ديگر نيز فهميده مىشود :
اعْمَلُوا ما شِئْتُمْ . . .
: « آنچه دلتان مىخواهد انجام دهيد » ؛ ( فصّلت / 40 ) كه به عنوان تهديد آمده ، و بهطور قطع مىگويد كه از او ، جز شرّ ، صادر نمىشود ، مثل اين كه بر او ، واجب است و امر شده است كه بر خلاف آن انجام ندهد .