عِنْدَ رَبِّهِمْ
؛ براى آنها نزد پروردگارشان ضمانت شده است كه ناچار آنها را به دار السلام برساند . عربها مىگويند : لفلان عندى حق لا ينسى فلانى بر گردن من حقّى فراموش نشدنى دارد .
وَ هُوَ وَلِيُّهُمْ بِما كانُوا يَعْمَلُونَ
؛ خدا به واسطهء كردارهايشان سرپرست و دوست آنهاست ، يا او ، متولّى پاداش اعمال آنهاست .
وَ يَوْمَ يَحْشُرُهُمْ
؛ عامل نصب « يوم » يكى از فعلهاى مقدّر است :
1 - فعل « و اذكر » ؛ به ياد آور روزى را كه همهء آنها را در آن عالم گرد آوريم .
2 - فعل « قلنا » روزى كه همه را جمع كنيم مىگوييم : اى گروه جنّ .
3 - فعل « كان » : روزى كه همه را گرد آوريم و بگوييم : اى گروه جنّ ، از شدّت و سختى آن ، چيزهايى به وجود آيد كه توصيفناپذير است .
مراد از جنّ شياطين است ( كه گمراهكنندهاند ) .
قَدِ اسْتَكْثَرْتُمْ مِنَ الْإِنْسِ
؛ بسيارى از انسانها را گمراه ساختيد ، استكثر فلان من الأشياع : فلانى پيروان زيادى فراهم كرده است .
وَ قالَ أَوْلِياؤُهُمْ مِنَ الْإِنْسِ
؛ انسانهايى كه شياطين را پيروى و اطاعت كرده بودند مىگويند :
« رَبَّنَا اسْتَمْتَعَ بَعْضُنا بِبَعْضٍ »
؛ پروردگارا بعضى از ما از بعضى ديگر بهرهبردارى كردند . سود بردن انسانها از شياطين اين بود كه آنها را به هوسرانيها كشاندند و راه رسيدن به لذّتهاى حيوانى را به آنها نشان دادند ، و سود بردن شياطين از انسانها اين بود كه انسانها در اختيار آنها قرار گرفته و از آنها پيروى و اطاعت كردند .
وَ بَلَغْنا أَجَلَنَا الَّذِي أَجَّلْتَ لَنا
؛ به آن سرآمدى كه براى ما معيّن فرموده بودى رسيديم ، مراد از اجل معيّن ، روز قيامت است .
قالَ النَّارُ مَثْواكُمْ
؛ خداى تعالى مىفرمايد : جايگاه شما ، براى هميشه آتش است .