وَ لِنُبَيِّنَهُ
؛ فرق ميان دو « لام » اين است كه در « ليقولوا » ، مجاز و در « لنبينه » حقيقت است ، زيرا گوناگون شدن آيات براى تبيين و توضيح حقايق است ، نه براى اين كه كفّار اين حرف را بگويند ؛ اما چون اين گفتار با دگرگونى آيات گفته شده ، چنان كه توضيح ، با ، دگرگونى آنها حاصل مىشود ، گفتار آنها ، به تبيين ، تشبيه شده است .
ضمير در « لنبيّنه » به آيات برمىگردد و چون مقصود از آيات ، قرآن است ، ضمير آن ، مذكّر آمده است و مىتوان آن را به قرينهء حال به قرآن برگرداند ، اگر چه ذكرى از آن نشده است و جايز است به كتاب برگردد كه در « درست يا دارست » مقدّر است ( يعنى درست يا دارست الكتاب ) .
[ سوره الأنعام ( 6 ) : آيات 106 تا 108 ]
اتَّبِعْ ما أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِينَ ( 106 ) وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ ما أَشْرَكُوا وَ ما جَعَلْناكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظاً وَ ما أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيلٍ ( 107 ) وَ لا تَسُبُّوا الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَيَسُبُّوا اللَّهَ عَدْواً بِغَيْرِ عِلْمٍ كَذلِكَ زَيَّنَّا لِكُلِّ أُمَّةٍ عَمَلَهُمْ ثُمَّ إِلى رَبِّهِمْ مَرْجِعُهُمْ فَيُنَبِّئُهُمْ بِما كانُوا يَعْمَلُونَ ( 108 )
ترجمه :
از آنچه از طرف پروردگارت بر تو ، وحى شده پيروى كن ، كه جز او معبودى نيست ، و از مشركان روى بگردان . ( 106 )
اگر خدا ، مىخواست ( مجبورشان مىكرد ) و مشرك نمىشدند ، ما تو را مسئول آنها قرار ندادهايم ، و تو ، وظيفه ندارى آنها را به ايمان آوردن مجبور سازى . ( 107 )
( اى مسلمانان ، معبود ) آنهايى را كه غير خدا را مىخوانند ، دشنام ندهيد كه آنها نيز بدون آگاهى ، به دشمنى با شما ، خداى را دشنام خواهند داد ، اين چنين ، ما براى هر جامعهاى عملشان