به آنها عطا كرديم ، و اگر به آن كفر ورزند ، ما ، قومى را به پاسدارى آن گماردهايم كه كفر نمىورزند . ( 89 )
آنان كسانى هستند كه خداوند هدايتشان كرده ، پس تو به هدايت آنها تأسّى كن ، بگو در برابر كارهاى خودم ، مزدى از شما نمىخواهم ، اين رسالت ، چيزى جز ، يك يادآورى براى جهانيان ، نيست . ( 90 )
تفسير :
ذلِكَ هُدَى اللَّهِ
؛ « ذلك » اشاره است به تمام برگزيدنها و فضيلت دادنهايى كه در آيات قبل گذشت .
هُدَى اللَّهِ يَهْدِي بِهِ مَنْ يَشاءُ
؛ اين هدايتى است كه خداوند هر كس را بخواهد از آنهايى كه در اين آيات نام برده نشدهاند به اين وسيله هدايت مىكند .
وَ لَوْ أَشْرَكُوا
؛ با همهء برترى و تقدّم اين پيامبران و با درجات بالايى كه به آنها داده شده بود ، اگر ، بفرض ، مشرك مىشدند تمام اعمالشان بر باد مىرفت ، و مانند ديگران مىبودند ، مثل :
لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ
؛ « اى پيامبر اگر مشرك شوى ، اعمالت باطل مىشود » ( زمر / 65 ) .
أُولئِكَ الَّذِينَ آتَيْناهُمُ
؛ آنها كسانى بودند كه ما به ايشان ، كتاب و حكم داديم ، منظور از كتاب جنس كتاب است ، و منظور از « حكم » حكومت بين مردم است ، و بعضى گفتهاند مراد حكمت ( علم ) است .
فَإِنْ يَكْفُرْ بِها هؤُلاءِ
؛ پس اگر اهل مكه ، نسبت به كتاب و حكم ، و پيامبرى ، يا تنها پيامبرى ( كه شامل همه است ) كفر ورزند .
فَقَدْ وَكَّلْنا بِها قَوْماً
؛ ما قومى را براى آن موكّل ساختهايم ، و آنها پيامبرانى هستند كه آنها را ياد كرديم ، و نيز پيروان آنها كه پيش از بعثت پيغمبر ما به وى ايمان آورده بودند .
بعضى گفتهاند مراد كسانى هستند كه به پيغمبر اسلام ايمان آوردند ، و بعضى