نجات دهد ، از سپاسگزاران خواهيم بود . ( 63 )
بگو : خداوند شما را از آن تاريكيها و از هر اندوهى نجات مىدهد ، آن گاه شرك مىآوريد . ( 64 )
تفسير :
ثُمَّ رُدُّوا إِلَى اللَّهِ
؛ سپس به سوى حكم و پاداش الهى برده مىشويد .
مَوْلاهُمُ الْحَقِّ
؛ مالك و صاحب اختيار آنها كه متولّى امورشان است ، و دادگرى است كه جز به حقّ ، حكم نمىكند .
أَلا لَهُ الْحُكْمُ
؛ در آن روز ، دستور تنها دستور اوست نه غير او .
وَ هُوَ أَسْرَعُ الْحاسِبِينَ
؛ خداوند حساب همهء مردم را در مدّت كوتاهى بررسى مىكند ، و محاسبهء هيچ كدام او را از محاسبهء ديگران بازنمىدارد .
قُلْ مَنْ يُنَجِّيكُمْ مِنْ ظُلُماتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ
؛ مراد از تاريكيهاى خشكى و دريا ، موارد ترس و هراس آنهاست ، رعايت مجاز شده ، زيرا دربارهء روزى كه به سختى مىگذرد مىگويند : يوم مظلم ذو كواكب : روز تاريك ستارهاى ، يعنى از بس تاريكى آن شديد بود ، مثل شب شد .
تَدْعُونَهُ تَضَرُّعاً وَ خُفْيَةً
؛ با زبانهايتان به التماس و زارى و در باطن مخفيانه او را مىخوانيد در حالى كه مىگوييد :
« لَئِنْ أَنْجانا »
اگر ما را از اين تاريكى و سختى نجات دهد از سپاسگزاران خواهيم بود .
فعل ينجّيكم : با تشديد ( باب تفعيل ) و با تخفيف ( باب افعال ) و فعل « انجينا » انجيتنا نيز خوانده شده است و در حرف اول « خفية » ضم و كسر هر دو جايز است .
قُلِ اللَّهُ يُنَجِّيكُمْ
؛ خدا شما را از اين سختى و هر غمى نجات مىدهد .
ثُمَّ أَنْتُمْ تُشْرِكُونَ
؛ و سپس با اين كه حجت بر شما تمام است ، به خداوند شرك مىورزيد .