شكّى نيست گرد خواهد آورد ، تنها كسانى كه سرمايههاى وجود خويش را از دست دادند ، ايمان نمىآورند . ( 12 )
براى او است آنچه در شب و روز قرار و آرام دارد ، و او شنوا و داناست . ( 13 )
تفسير :
سِيرُوا فِي الْأَرْضِ
؛ در زمين مسافرت كنيد ، و سپس با ديدگانتان بنگريد و با دلهايتان بينديشيد .
كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ
؛ كه سرانجام كار ملّتهاى گذشته كه پيامبران الهى را مسخره كردند ، چه بود .
قُلْ لِمَنْ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
؟ ؛ اين سؤال از كافران براى خاموش كردن و سرزنش وجدانى آنها آمده است .
قُلْ لِلَّهِ
؛ با اين جمله خداوند كافران را وادار به اقرار و اعتراف كرده است ، يعنى ميان ما و شما هيچ اختلافى در اين مطلب نيست كه همهء آنچه در آسمان و زمين است از آن خداست و نمىتوانيد هيچ چيز از آن را به غير خدا نسبت دهيد .
كَتَبَ عَلى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ
؛ در تفسير اين جمله اقوالى گفته شده است :
1 - مراد از رحمت هدايت است : رحمت را بر خود واجب ساخته ، به اين طريق كه شما را بر شناخت خود هدايت كرده و براى شما دليلهايى از آفرينش آسمانها و زمين كه خود به آن اعتراف داريد نصب فرموده است .
2 - رحمت را بر خود واجب كرده ، يعنى بندگانش را مهلت مىدهد تا آنچه از دست دادهاند به دست آورند و از گناهان خود توبه كنند .
3 - رحمت براى امّت محمّد صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم را بر خود واجب دانسته ، به اين طريق كه در دنيا بر آنها عذاب نازل نكند ، بلكه كيفر آنان را تا روز قيامت به تأخير اندازد .
لَيَجْمَعَنَّكُمْ إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ
؛ در معناى اين جمله نيز دو قول است :
1 - اين جمله تفسير رحمت است به معناى مهلت دادن به گنهكاران تا توبه كنند ،