منظور از
« ما جَعَلَ اللَّهُ »
اين است كه خداوند حرمت هيچ يك از اينها را تشريع ننموده است و به حرام شمردن آنها امر نكرده است ، بلكه مردم جاهليّت خودسرانه آنها را بر خود حرام كردهاند .
يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ
؛ آنان به دروغ ادعا مىكنند كه خداوند اينها را حرام كرده است .
وَ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْقِلُونَ
؛ بيشتر آنان فكر نمىكنند كه اين مطالب افترا و دروغ است ، يعنى آنان در حرام دانستن آن حيوانات از كسانى پيروى مىكنند كه به تقليد از بزرگانشان آن حيوانات را حرام مىدانستند .
« واو » در جملهء :
أَ وَ لَوْ كانَ آباؤُهُمْ
؛ حاليه است و همزهء استفهامى كه بر آن داخل شده براى انكار است و تقدير آيهء : أ حسبهم ذلك و لو كان ءاباؤهم ، است .
لا يَعْلَمُونَ شَيْئاً وَ لا يَهْتَدُونَ
؛ پيروى كردن ، تنها از شخص دانا و هدايت يافته صحيح است و او جز با دليل شناخته نمىشود .
[ سوره المائدة ( 5 ) : آيه 105 ]
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعاً فَيُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ( 105 )
ترجمه :
اى كسانى كه ايمان آوردهايد مراقب خود باشيد ، هنگامى كه شما هدايت يافتيد گمراهى كسانى كه گمراه شدهاند به شما زيانى نمىرساند . بازگشت همهء شما به سوى خداست و شما را از آنچه عمل مىكرديد آگاه مىسازد . ( 105 )
تفسير :
عَلَيْكُمْ
؛ از أسماء افعال است و معناى جمله اين است كه مراقب اصلاح خود