« اياى » منصوب به فعل مقدّرى است كه فعل « ارهبون » آن را تفسير مىكند .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 41 ]
وَ آمِنُوا بِما أَنْزَلْتُ مُصَدِّقاً لِما مَعَكُمْ وَ لا تَكُونُوا أَوَّلَ كافِرٍ بِهِ وَ لا تَشْتَرُوا بِآياتِي ثَمَناً قَلِيلاً وَ إِيَّايَ فَاتَّقُونِ ( 41 )
ترجمه
و به آنچه نازل كردهام ( قرآن ) ايمان بياوريد كه نشانههاى آن با آنچه در كتابهاى شما است كاملا مطابقت دارد ، و نخستين كافر به آن نباشيد ، و آيات مرا به بهايى ناچيز نفروشيد و تنها از من بترسيد . ( 41 )
تفسير :
وَ آمِنُوا بِما أَنْزَلْتُ مُصَدِّقاً لِما مَعَكُمْ
؛ يعنى به قرآن كه بر محمّد ( ص ) فرو فرستادهام ايمان بياوريد ، در حالى كه آن كتاب تصديق كننده تورات شماست .
وَ لا تَكُونُوا أَوَّلَ كافِرٍ بِهِ
؛ با توجه به اين كه اوّلين گروه مخالف و منكر پيامبر ( ص ) قريش بود و نه يهود ، آيه را به چند طريق مىتوان تفسير كرد :
1 - شما اوّلين كسانى كه به او كافر مىشوند نباشيد .
2 - شما در گروه پيشروان كفر نباشيد تا مردم به دنبال شما آيند .
3 - هر يك از شما نبايد اوّل كافر به آن باشد ، چنان كه گفته مىشود ، كسانا الامير حلة يعنى امير هر يك از ما را حلّهاى پوشاند . اين سخن اشاره به اين است كه يهود مىبايست اوّلين گروهى باشد كه به پيامبر ايمان مىآورد ، زيرا آنها پيامبر و صفات او را مىشناختند و زمان آمدن پيامبر اسلام را به مردم بشارت مىدادند ، و از فتح و غلبه خود بر كفار خبر داده و مىگفتند : ما در بين همه مردم نخستين كسانى هستيم كه از او پيروى خواهيم كرد . ولى پس از بعثت پيامبر بر خلاف گفتهء خويش عمل كردند ، چنان كه خداوند ، در جاى ديگرى از قرآن مىفرمايد : فلما جاء هم ما عرفوا كفروا به ؛ « آن گاه كه او - پيامبر - آمد و با مشخصات شناختند كه همان پيامبر موعود است بازهم كافر شدند » ( بقره / 89 ) و گفته شده است : ضمير در « به » به « لما معكم » باز مىگردد ، زيرا آنها وقتى آنچه را پيامبر تصديق مىكند انكار