جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ فِراشاً
؛ معناى آيه اين است كه خداوند زمين را براى شما مردم بستر و گهواره قرار داده است ، تا بر روى آن سكونت كنيد ، بياراميد و جابجا شويد .
« بناء » مصدر و به معناى اسم مفعول [ مبنى ] است و منظور از « ابنية » عرب « اخبية » « 1 » آنهاست .
و از اين قبيل است بنى على امراته يعنى بر همسرش وارد شد .
« من » در « من الثمرات » براى تبعيض است ، گويى گفته است : انزلنا من السماء بعض الماء ، فاخرجنا به بعض الثمرات ليكون بعض رزقكم زيرا خدا همهء آنها را از آسمان فرو نباريده ، و به وسيلهء باران تمام ميوهها را نرويانده ، و همهء روزيها را در ميوهها قرار نداده است . و مىتوان گفت ، « من » بيانيه است ، چنان كه گوييم : انفقت من الدراهم الفا يعنى از درهمهاى خويش هزار درهمش را انفاق كردم . و چنانچه « من » براى تبعيض باشد « رزقا » مفعول له و منصوب خواهد بود ، ولى اگر بيانيّه باشد ، « رزقا » مفعول به براى « اخرج » خواهد بود .
« ند » به معناى شبيه و مانند است و جز به همتايى كه مخالف و معاند با مشبّه به است ، گفته نمىشود ، و فلا تجعلوا للَّه اندادا يعنى براى خدايى كه شما را با اين دلايل روشن ، احاطه كرده ، و هر يك از اين ادلّه گواه وحدانيّت اوست شريك قايل نشويد و حال اين كه شما اهل معرفت و مميز هستيد و خود مىدانيد كه ميان خدا و بتهايى كه شريك او قرار مىدهيد ، تفاوتهاى زيادى وجود دارد ، و شما مىدانيد كه همتايى براى او نيست .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 23 ]
وَ إِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنا عَلى عَبْدِنا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ وَ ادْعُوا شُهَداءَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ ( 23 )
هامش
( 1 ) - « اخبية » جمع « خبا » به معناى خيمه و چادرى است كه از كرك و پشم و مو درست شده است ( قاموس ) .