« مقتى » ( فرزندان مورد تنفّر ) مىناميدند ، از اين رو خداى سبحان فرموده « و مقتا » ، و معناى آيه اين است كه با زنانى كه پدران شما با آنها ازدواج كردهاند ازدواج نكنيد . سپس در جملهء «
إِلَّا ما قَدْ سَلَفَ
» ازدواجهايى كه در گذشته صورت گرفته استثنا شده است چنان كه « غير أن سيوفهم » در كلام شاعر استثنا شده است :
و لا عيب فيهم غير أن سيوفهم * بهن فلول من قراع الكتائب « 1 »
منظور آيه اين است : اگر اكنون براى شما ازدواج با زنانى كه در گذشته همسران پدرانتان بودهاند امكان داشت ، با آنها ازدواج كنيد ، ولى انجام آن ممكن نيست و جز ازدواجهايى كه در گذشته انجام شده بر شما حلال نمىباشد . و به منظور تأكيد بر حرمت اين عمل مىفرمايد :
إِنَّهُ كانَ فاحِشَةً
؛ چنين عملى در دين خدا بسيار زشت است .
وَ مَقْتاً
: يعنى زشت و منفور و دور از جوانمردى است . و زشتى آن بيش از حدّ و غير قابل تصوّر است .
وَ ساءَ سَبِيلًا
؛ يعنى اين ازدواج فاسد و زشت ، روش نادرست و بدى است .
[ سوره النساء ( 4 ) : آيه 23 ]
حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهاتُكُمْ وَ بَناتُكُمْ وَ أَخَواتُكُمْ وَ عَمَّاتُكُمْ وَ خالاتُكُمْ وَ بَناتُ الْأَخِ وَ بَناتُ الْأُخْتِ وَ أُمَّهاتُكُمُ اللاَّتِي أَرْضَعْنَكُمْ وَ أَخَواتُكُمْ مِنَ الرَّضاعَةِ وَ أُمَّهاتُ نِسائِكُمْ وَ رَبائِبُكُمُ اللاَّتِي فِي حُجُورِكُمْ مِنْ نِسائِكُمُ اللاَّتِي دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَإِنْ لَمْ تَكُونُوا دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَلا جُناحَ عَلَيْكُمْ وَ حَلائِلُ أَبْنائِكُمُ الَّذِينَ مِنْ أَصْلابِكُمْ وَ أَنْ تَجْمَعُوا بَيْنَ الْأُخْتَيْنِ إِلاَّ ما قَدْ سَلَفَ إِنَّ اللَّهَ كانَ غَفُوراً رَحِيماً ( 23 )
هامش
( 1 ) - نيست عيبى در آن قوم ، جز اين كه لبهء شمشيرهايشان از ضربهء گروههاى جنگجو شكسته است .