هر چند مقصود آنان بهتان زدن و ارتكاب گناه نبوده است چنان كه گفته مىشود :
« قعد عن القتال جبنا ؛ يعنى به خاطر ترس از جنگ كردن خوددارى كرد » . [ و ممكن است نجنگيدن او به سبب ترس نباشد ] .
منظور از « ميثاق غليظ » حق مصاحبت و همخوابى است . گويى گفته شده :
« و أخذن به منكم ميثاقا غليظا » ؛ يعنى آنها با تماس گرفتن و خلوت كردن شما با يكديگر از شما پيمانى سخت گرفتند .
برخى گفتهاند ، مقصود از « ميثاق غليظ » آن پيمانى است كه مرد در موقع ازدواج مىبندد كه زن را به خوبى نگه دارد يا به نيكى رهايش سازد .
از پيامبر گرامى ( ص ) روايت شده كه فرمود : « توصيه و سفارش زنان را به خوبى بپذيريد زيرا آنها در دست شما اسيرند و ايشان را به عنوان امانت الهى گرفتيد و با كلمهء خدا بر خويش حلال ساختيد » « 1 » .
[ سوره النساء ( 4 ) : آيه 22 ]
وَ لا تَنْكِحُوا ما نَكَحَ آباؤُكُمْ مِنَ النِّساءِ إِلاَّ ما قَدْ سَلَفَ إِنَّهُ كانَ فاحِشَةً وَ مَقْتاً وَ ساءَ سَبِيلاً ( 22 )
ترجمه
و ازدواج نكنيد با زنانى كه پدران شما با آنها ازدواج كردهاند ، مگر آنها كه در گذشته ( قبل از نزول اين حكم ) انجام شده است ، زيرا اين كار عمل زشت و تنفّر آورى است و روش نادرستى مىباشد . ( 22 )
تفسير :
روش مردم جاهليت اين بود كه با همسر پدر خود ازدواج مىكردند و برخى از مردم جاهلى اين نوع ازدواج را « مقت » ( تنفّر آميز ) و فرزندانى كه ثمرهء آن بودند
هامش
( 1 ) -
عن النّبي ( ص ) : استوصوا بالنساء خيرا فإنهن عوان فى أيديكم أخذتموهن بأمانة اللَّه و استحللتم فروجهن بكلمة اللَّه .