ترجمه
و براى شما نصف ميراث زنانتان است ، اگر آنها فرزندى نداشته باشند و اگر فرزندى براى آنها باشد يك چهارم از آن شماست ، پس از انجام وصيّتى كه كردهاند و اداى دين ( آنها ) و براى زنان شما يك چهارم ميراث شماست اگر فرزندى نداشته باشيد و اگر براى شما فرزندى باشد يك هشتم از آن آنهاست ، بعد از انجام وصيّتى كه كردهايد و اداى دين ، و اگر مردى بوده باشد كه كلاله ( خواهر يا برادر ) از او ارث مىبرد يا زنى كه برادر يا خواهرى دارد ، سهم هر كدام يك ششم است ( اگر برادران و خواهران مادرى باشند ) و اگر بيش از يك نفر باشند آنها شريك در يك سوّم هستند پس از انجام وصيّتى كه شده و اداى دين ، به شرط آن كه ( از طريق وصيّت و اقرار به دين ) به آنها ضرر نزند ، اين سفارش خداست و خدا دانا و حليم است . ( 12 )
تفسير :
وَ لَكُمْ نِصْفُ ما تَرَكَ أَزْواجُكُمْ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُنَّ وَلَدٌ
؛ و اگر همسرانتان داراى فرزند يا فرزندزادهاى نباشند نصف تركهء آنها به شما شوهران مىرسد .
فَإِنْ كانَ لَهُنَّ وَلَدٌ فَلَكُمُ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْنَ
؛ و اگر آنها داراى فرزندى از شما يا شوهر ديگرى باشند يك چهارم تركه مال شماست ، در اين تقسيم سهم زن نصف سهم مرد قرار داده شده ، همانطور كه اگر ورثه ارتباط نسبى با يكديگر داشته باشند سهم زن نيز نصف سهم مرد است ، و در صورتى كه ميّت بيش از يك زن داشته باشد سهم 4 / 1 يا 8 / 1 به طور مساوى ميان آنان تقسيم مىشود .
وَ إِنْ كانَ رَجُلٌ يُورَثُ كَلالَةً
؛ و اگر ميت مردى باشد كه كلاله از او ارث مىبرد . « يورث » يا از « ورث » و ثلاثى مجرد و يا از « أورث » و ثلاثى مزيد است ، و در صورتى كه آن را ثلاثى مزيد بدانيم مقصود از « رجل » وارث خواهد بود نه ميّت .
« يورث » [ فعل و نايب فاعلش ] صفت براى « رجل » و « كلالة » خبر براى « كان » است . بنا بر اين ، دو معنا براى آيه مىتوان بيان كرد :
1 - اگر ميّت « كلاله » باشد .